നിയമ വാർത്ത

വാഹനാപകട നഷ്ടപരിഹാര കേസുകളിൽ (Motor Accident Claims) ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് പ്രത്യേക നഗരത്തിലോ ജില്ലയിലോ ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസുണ്ടെന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ ആ പ്രദേശത്തെ മോട്ടോർ ആക്സിഡന്റ് ക്ലെയിംസ് ട്രിബ്യൂണലിന് (MACT) കേസ് പരിഗണിക്കാൻ അധികാരമില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. 1988-ലെ മോട്ടോർ വാഹന നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 166(2) പ്രകാരമുള്ള പ്രാദേശിക അധികാരപരിധി സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ കർശനമായി പാലിക്കപ്പെടണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഉജ്ജൽ ഭുയാൻ, ജസ്റ്റിസ് അതുൽ എസ്. ചന്ദൂർക്കർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ചിറ്റൂർ സ്വദേശിയായ കെ. റാഷിക് നൽകിയ ഹർജി തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധിന്യായം (K. Rashik v. National Insurance Company Ltd. and Another – 2026 (9) SCD 166). അപകടം നടന്നത് ആന്ധ്രയിലെ തിരുപ്പതി ജില്ലയിലും, ഹർജിക്കാരനും ഇടിച്ച വാഹനത്തിന്റെ ഡ്രൈവറും താമസിക്കുന്നത് ചിറ്റൂരിലുമാണ്. എന്നിരിക്കെ കേസിന്റെ ഒരു കാരണവും (Cause of action) നടക്കാത്ത ചെന്നൈയിലെ ട്രിബ്യൂണലിലാണ് ഹർജി ഫയൽ ചെയ്തത്.

“മോട്ടോർ വാഹന നിയമം അപകടബാധിതരെ സഹായിക്കാനുള്ള ക്ഷേമനിയമമാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ, നിയമാവലിയിൽ വ്യക്തമായി എഴുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന വാചകങ്ങളെ അസ്ഥാനത്ത് വളച്ചൊടിച്ച് അർത്ഥം നൽകുന്നത് ഉചിതമല്ല. നിയമത്തിന്റെ അക്ഷരശുദ്ധിയോടുള്ള വായനയ്ക്കാണ് എപ്പോഴും മുൻഗണന നൽകേണ്ടത്.” — ജസ്റ്റിസ് അതുൽ എസ്. ചന്ദൂർക്കർ (വിധിന്യായത്തിൽ നിന്ന്)

നിയമപരമായ വ്യത്യാസം: സി.പി.സി.യും മോട്ടോർ വാഹന നിയമവും

സിവിൽ നടപടിച്ചട്ടം (CPC) സെക്ഷൻ 20 പ്രകാരം, പ്രതി ബിസിനസ്സ് ചെയ്യുന്നതോ തൊഴിലെടുക്കുന്നതോ ആയ സ്ഥലങ്ങളിൽ കോടതികൾക്ക് അധികാരപരിധി ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. എന്നാൽ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം സെക്ഷൻ 166(2)-ൽ ഈ തത്വം പ്രതികളുടെ കാര്യത്തിൽ പാർലമെന്റ് ബോധപൂർവ്വം ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

സെക്ഷൻ 166(2) പ്രകാരം ഒരു ഹർജിക്കാരന് നാല് ഫോറങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്:

• (i) അപകടം നടന്ന സ്ഥലത്തെ അധികാരപരിധിയുള്ള ട്രിബ്യൂണൽ.
• (ii) ഹർജിക്കാരൻ (Claimant) സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം.
• (iii) ഹർജിക്കാരൻ വ്യാപാരമോ ജോലിയോ ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം (Carries on business).
• (iv) പ്രതി (Defendant) സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം.

ഇതിൽ ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഹർജിക്കാരന്റെ കാര്യത്തിൽ ‘താമസമോ വ്യാപാരമോ’ എന്ന് എടുത്തുപറഞ്ഞ നിയമനിർമ്മാതാക്കൾ, പ്രതിയുടെ കാര്യത്തിൽ ‘താമസം’ (Resides) എന്ന് മാത്രമേ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുള്ളൂ. ‘വ്യാപാരം നടത്തുന്ന സ്ഥലം’ (Carries on business) എന്നത് നിയമത്തിൽ നിന്ന് മനഃപൂർവ്വം ഒഴിവാക്കിയതാണ്. ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ഹർജിയിലെ സ്വാഭാവിക പ്രതിയല്ലെന്നും പ്രധാന എതിർകക്ഷികൾ അപകടമുണ്ടാക്കിയ ഡ്രൈവറും വാഹന ഉടമയുമാണെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

പ്രാരംഭഘട്ടത്തിലെ തടസ്സവാദം: മുൻവിധികളുടെ സാധുത

മുൻപ് പരമോന്നത കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിന്യായങ്ങളായ മന്തു സർക്കാർ (Mantoo Sarkar), മാലതി സർദാർ (Malati Sardar) എന്നിവ ഈ കേസിൽ ബാധകമല്ലെന്നും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആ കേസുകളിലെല്ലാം ട്രിബ്യൂണൽ നഷ്ടപരിഹാര അവാർഡ് പ്രഖ്യാപിച്ച ശേഷം അപ്പീൽ കോടതികളിലാണ് അധികാരപരിധി തർക്കം ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടത്. അവിടെ സിവിൽ നടപടിച്ചട്ടം 21(1) വകുപ്പ് പ്രകാരം ‘നീതിനിഷേധം’ (Failure of justice) തെളിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

എന്നാൽ, ട്രിബ്യൂണലിൽ കേസ് ആരംഭിക്കുന്ന പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ (Threshold stage) അധികാരപരിധിയെ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ചോദ്യം ചെയ്താൽ, സെക്ഷൻ 166(2)-ന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ തൃപ്തികരമാണോ എന്ന് മാത്രമേ നോക്കേണ്ടതുള്ളൂ. അതുകൊണ്ട് ചെന്നൈ ട്രിബ്യൂണലിന് അധികാരമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി കേസ് ചിറ്റൂർ കോടതിയിലേക്ക് മാറ്റിയ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി പൂർണ്ണമായും ശരിവെച്ചു.