LAWYERS OF KERALA
തെളിവുൾപ്പെട്ട മൊബൈൽ ഫോൺ ഹാജരാക്കാൻ പ്രതിയോട് ബി.എൻ.എസ്.എസ്. 94-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം ഉത്തരവിടാനാകില്ല; പോക്സോ കേസിൽ പ്രതിയുടെ ജാമ്യം റദ്ദാക്കിയ നടപടി ഹൈക്കോടതി ശരിവെച്ചു
ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 20(3) നൽകുന്ന സ്വയം കുറ്റാരോപിതനാകാതിരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് (Protection against Testimonial Compulsion) വിരുദ്ധമാണ് പ്രതിയോട് തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കാൻ സമൻസ് അയക്കുന്നതെന്ന് ഹൈക്കോടതി. അന്വേഷണഘട്ടത്തിൽ വിദേശത്തായിരുന്ന പ്രതിയെ കസ്റ്റഡിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമെന്നും ജസ്റ്റിസ് ജോബിൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ വ്യക്തമാക്കി.
കേസ് വിവരങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ (Case Docket Summary)
DISMISSEDകൊച്ചി: ഒമ്പത് വയസ്സുകാരിയായ പെൺകുട്ടിയെ അശ്ലീല വീഡിയോകൾ കാണിച്ചും സമ്മാനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തും വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ എത്തിച്ച് ആവർത്തിച്ച് പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന പോക്സോ (POCSO) കേസിൽ ഒന്നാം പ്രതിക്ക് നൽകിയ ജാമ്യം റദ്ദാക്കിയ കൊയിലാണ്ടി ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് സ്പെഷ്യൽ കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് കേരള ഹൈക്കോടതി ശരിവെച്ചു. ഒന്നാം പ്രതിയായ കോഴിക്കോട് മേമുണ്ട ചങ്ങരോത്ത് ഹൗസിൽ അബ്ദുൽ റഫീഖ് @ റഫീഖ് (51) സമർപ്പിച്ച ക്രിമിനൽ എം.സി. ഹർജി (Crl.M.C. No. 8940 of 2026) തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് ജോബിൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ സുപ്രധാനമായ ഈ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
പയ്യോളി പൊലീസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ക്രൈം നമ്പർ 54/2026-ൽ ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ (BNS, 2023) 332(a), 49, 64(2)(m), 65(2) എന്നീ വകുപ്പുകൾ 3(5) വകുപ്പിനൊപ്പവും, പോക്സോ നിയമത്തിലെ (POCSO Act, 2012) 6(1) r/w 5(l), 5(p), 5(m), 12 r/w 11(iii), 11(vi), 16 r/w 17 എന്നീ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരവുമാണ് കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഒമ്പത് വയസ്സുകാരിയായ അതിജീവിതയ്ക്ക് നേരെ ഒന്നാം പ്രതി തുടർച്ചയായ ലൈംഗികാതിക്രമം നടത്തിയെന്നും, കൃത്യത്തിന് ഒത്താശ ചെയ്യുകയും പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത പെൺകുട്ടിയുടെ മാതാവിനെ രണ്ടാം പ്രതിയായി ചേർത്തിട്ടുണ്ടെന്നുമാണ് പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസ്.
കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത സമയത്തും പ്രാരംഭ അന്വേഷണത്തിലുടനീളവും ഒന്നാം പ്രതി വിദേശത്തായിരുന്നതിനാൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല. തുടർന്ന് പ്രതി ഒളിവിലാണെന്ന് (Absconding) കാണിച്ചാണ് പൊലീസ് കോടതിയിൽ അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് (Final Report) സമർപ്പിച്ചത്. കേസ് ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കൊയിലാണ്ടി ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് സ്പെഷ്യൽ കോടതി പ്രതിക്ക് സമൻസ് അയച്ചു. സമൻസ് പ്രകാരം കോടതിയിൽ ഹാജരായ പ്രതിക്ക്, അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞുവെന്നും സമൻസ് അനുസരിച്ച് ഹാജരായി എന്നും പരിഗണിച്ച് സ്പെഷ്യൽ കോടതി ജാമ്യം അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു.
തുടരന്വേഷണവും ജാമ്യം റദ്ദാക്കലും
ഇതിനു പിന്നാലെ കൊയിലാണ്ടി സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ സ്പെഷ്യൽ കോടതിയിൽ രണ്ട് ഹർജികൾ (CMP No. 4/2026 & CMP No. 5/2026) സമർപ്പിച്ചു. പ്രതി അന്വേഷണ സമയത്ത് വിദേശത്തായിരുന്നതിനാൽ പല നിർണായക വിവരങ്ങളും ശേഖരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും അതിനാൽ തുടരന്വേഷണം (Further Investigation) അനുവദിക്കണമെന്നുമായിരുന്നു ഒന്നാമത്തെ അപേക്ഷ. പ്രതിയുടെ ലൈംഗികശേഷി പരിശോധന (Potency examination), കൃത്യത്തിന് ഉപയോഗിച്ച മൊബൈൽ ഫോണുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെടുക്കൽ, വീണ്ടും ഒളിവിൽ പോകുന്നത് തടയൽ എന്നിവയ്ക്കായി പ്രതിയെ കസ്റ്റഡിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്നും അതിനാൽ ജാമ്യം റദ്ദാക്കണമെന്നുമായിരുന്നു രണ്ടാമത്തെ അപേക്ഷ. ഇത് പരിഗണിച്ച സ്പെഷ്യൽ ജഡ്ജി 2026 ഒക്ടോബർ 24-ന് പ്രതിയുടെ ജാമ്യം റദ്ദാക്കി.
ഹർജിക്കാരന്റെയും പ്രോസിക്യൂഷന്റെയും വാദങ്ങൾ
ജാമ്യവ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിക്കുകയോ സ്വാതന്ത്ര്യം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ തുടരന്വേഷണം വേണമെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ജാമ്യം റദ്ദാക്കാനാകില്ലെന്ന് ഹർജിക്കാരന് വേണ്ടി ഹാജരായ സീനിയർ അഭിഭാഷകൻ ശ്രീ. പി. വിജയഭാനു (അഡ്വ. ശരൺ ഷാഹിയറിനൊപ്പം) വാദിച്ചു. ലൈംഗികശേഷി പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയനാകാനും, പ്രസക്തമായ കാലയളവിൽ ഉപയോഗിച്ച മൊബൈൽ ഫോൺ ഹാജരാക്കാനും, പാസ്പോർട്ട് സറണ്ടർ ചെയ്യാനും പ്രതി തയ്യാറാണെന്നും അദ്ദേഹം കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
എന്നാൽ, പ്രോസിക്യൂഷൻ ഡയറക്ടർ ജനറൽ (DGP) ശ്രീ. ടി. അസഫ് അലി ഈ വാദങ്ങളെ ശക്തമായി എതിർത്തു. ഒമ്പത് വയസ്സുള്ള കുട്ടിയെ പല സ്ഥലങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോയി പീഡിപ്പിച്ച അതീവ ഗൗരവകരമായ കേസിൽ, പ്രതി ഒന്നിലധികം മൊബൈൽ ഫോണുകൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അവയും കുട്ടി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളും കണ്ടെത്താൻ കസ്റ്റഡിയിലുള്ള ചോദ്യം ചെയ്യൽ അനിവാര്യമാണെന്നും ഡി.ജി.പി. ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കൂടാതെ, ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ (BNSS) 94-ാം വകുപ്പ് (പഴയ Cr.P.C. 91) പ്രകാരം സമൻസ് അയച്ച് പ്രതിയോട് സ്വന്തം മൊബൈൽ ഫോൺ ഹാജരാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 20(3)-ന്റെ ലംഘനമാകുമെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. അതിജീവിതയ്ക്ക് വേണ്ടി അഡ്വ. മാറൂഫും, മൂന്നാം എതിർകക്ഷിക്ക് വേണ്ടി അഡ്വ. കെ.കെ. പ്രീതയും പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദങ്ങളെ പിന്തുണച്ചു.
ഹൈക്കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ
ജാമ്യത്തിലിരിക്കുന്ന പ്രതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും കസ്റ്റഡിയിൽ വെച്ച് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതിയുടെ CBI v. Anil Sharma [(1997) 7 SCC 187] വിധി ഉദ്ധരിച്ച് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രതി സ്വമേധയാ ഒരു ഫോൺ ഹാജരാക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന് പറയുന്നത് കസ്റ്റഡി ചോദ്യം ചെയ്യലിന് പകരമാകില്ല. സ്വന്തം അമ്മയുടെ സഹായത്തോടെ പീഡനത്തിനിരയായ ഒമ്പത് വയസ്സുകാരിയെ കൊണ്ടുപോയ സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും മഹസർ തയ്യാറാക്കാനും കസ്റ്റഡിയിലുള്ള ചോദ്യം ചെയ്യൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് വിലയിരുത്തിയാണ് ഹൈക്കോടതി ഹർജി തള്ളിയത്.
എന്തുകൊണ്ട് ബി.എൻ.എസ്.എസ്. 94-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം പ്രതിയോട് മൊബൈൽ ഫോൺ ഹാജരാക്കാൻ ഉത്തരവിടാനാകില്ല?
അന്വേഷണത്തിനോ വിചാരണയ്ക്കോ ആവശ്യമായ രേഖകളോ സാധനങ്ങളോ ഹാജരാക്കാൻ കോടതിക്കോ പൊലീസ് ഓഫീസർക്കോ അധികാരം നൽകുന്നതാണ് ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ (BNSS) 94(1) വകുപ്പ് (പഴയ Cr.P.C. Section 91(1)). എന്നാൽ ഈ അധികാരം ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 20(3) ഉറപ്പുനൽകുന്ന “ഒരു കുറ്റത്തിന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട ഒരാളെയും തനിക്കെതിരായി സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കരുത്” എന്ന മൗലികാവകാശത്തിന് വിധേയമാണ്.
ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിലെ പ്രസക്ത ഭാഗങ്ങൾ (Verbatim Judicial Extracts – 2026:KER:84411)
ജസ്റ്റിസ് ജോബിൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിലെ 12, 16, 22, 23, 24, 26 ഖണ്ഡികകൾ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ:
Para 12: “Having regard to the nature of the offences alleged and the fact that the accused had remained abroad throughout the investigation without cooperating with the investigating agency, this Court is of the view that custodial interrogation of the petitioner during the course of further investigation is highly necessary. The investigating agency cannot be deprived of a legitimate opportunity to undertake effective interrogation merely because the accused expressed a willingness to cooperate with the investigation…”
Para 16: “In State of Bombay v. Kathi Kalu Oghad, [AIR 1961 SC 1808], the Hon’ble Supreme Court has clearly distinguished testimonial evidence from physical or medical evidence… Therefore, a direction to undergo a potency test, provide a voice sample or furnish fingerprints, being measures intended to obtain physical or medical evidence rather than testimonial evidence, would not amount to testimonial compulsion and, by itself, would not violate the protection guaranteed under Article 20(3) of the Constitution of India.”
Para 22: “In view of the authoritative pronouncements of the Hon’ble Supreme Court and this Court, it is evident that Section 94(1) of the BNSS, which corresponds to Section 91(1) of the Cr.P.C., cannot be invoked to compel an accused to produce documents or other things which would incriminate him, for an investigation, inquiry or trial.”
Para 23 & 24: “It is true that the mere production of a physical object does not invariably amount to testimonial compulsion. However, when the investigating agency seeks to compel the accused to produce his mobile phone, particularly when it is alleged to contain incriminating materials against him, such compulsion would violate the protection guaranteed under Article 20(3) of the Constitution of India. Therefore, I am of the view that the investigating agency cannot compel the accused to produce the mobile phone by resorting to Section 94 of the BNSS. In the circumstances of the present case, custodial interrogation of the accused assumes significance, particularly to ascertain how many mobile phones were used by him…”
Para 26: “Having regard to all these circumstances, I am of the view that this is a case in which custodial interrogation of the petitioner is highly warranted to facilitate an effective further investigation and to unearth the relevant facts and circumstances involved in this case. Hence, I find no illegality or impropriety in the order passed by the learned Special Judge cancelling the bail granted to the petitioner. Resultantly, this Crl. M.C. fails and is accordingly dismissed.”