ഓർഡർ VII റൂൾ 11-ന്റെ പരിധി വ്യക്തമാക്കി പരമോന്നത നീതിപീഠം; നിയമവിരുദ്ധ ഇടപാടുകളിൽ കക്ഷികളെ സഹായിക്കാൻ കോടതികൾക്ക് ബാധ്യതയില്ല
ന്യൂഡൽഹി: പൊതുതാൽപര്യത്തിന് വിരുദ്ധമായതോ, അധാർമ്മികമായതോ, അല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകളെ കാറ്റിൽപ്പറത്തി ഉണ്ടാക്കിയതോ ആയ കരാറുകൾ പ്രകാരം ഫയൽ ചെയ്യുന്ന സിവിൽ ഹർജികൾ പ്രാഥമിക പരിശോധനയിൽ തന്നെ കോടതിക്ക് തള്ളിക്കളയാമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. പൂസ ശ്രീ കൃഷ്ണ v. ഗട്ടു കിഷൻ റാവു [2026 INSC 974] എന്ന കേസിൽ ജസ്റ്റിസുമാരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
സിവിൽ നടപടിച്ചട്ടം (CPC) ഓർഡർ VII റൂൾ 11 പ്രകാരം വാദിയുടെ ഹർജിയിലെ ഉള്ളടക്കം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പ്രസ്തുത കരാറിന്റെ ലക്ഷ്യം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വ്യക്തമായാൽ കേസ് തുടർന്നു കൊണ്ടുപോകേണ്ടതില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമവിരുദ്ധ ഇടപാടുകളിൽ ഇരു കക്ഷികളും തുല്യ കുറ്റക്കാരാണെങ്കിൽ (In Pari Delicto) കോടതി അവരുടെ രക്ഷയ്ക്ക് എത്തില്ലെന്ന സുപ്രധാന നിയമതത്ത്വവും ബെഞ്ച് അടിവരയിട്ടു.
പ്രതിയുടെ വാദമല്ല, ഹർജിയിലെ ആരോപണങ്ങൾ മാത്രമാണ് മാനദണ്ഡം
നീലകം ശർമ്മ v. അമിതാ പസ്സാൻ [2026 INSC 913] കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കിയത്: ഓർഡർ 7 റൂൾ 11 പ്രകാരം ഹർജി തള്ളണമെന്ന ആവശ്യം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ വാദിയുടെ ഹർജിയിലെ പരാമർശങ്ങൾ (Plaint Averments) മാത്രമേ കോടതി പരിശോധിക്കാൻ പാടുള്ളൂ. എതിർകക്ഷിയുടെ പ്രതിവാദ പത്രികയിലെ (Written Statement) ആരോപണങ്ങൾ നോക്കി ഹർജി തള്ളാൻ കഴിയില്ല.
ഇതോടൊപ്പം എൻ. ആശാദേവി v. ആർ. അരവിന്ദ് കുമാർ [2026 INSC 908] കേസിലും നിർണ്ണായക വിധിയുണ്ടായി. സാധാരണഗതിയിൽ കാലപരിധി (Limitation) എന്നത് വസ്തുതയും നിയമവും ചേർന്ന വിഷയമാണെങ്കിലും, ഹർജി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ തന്നെ കേസ് കാലപരിധി കഴിഞ്ഞതാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ അത് ഓർഡർ VII റൂൾ 11 പ്രകാരം നിഷ്കരുണം തള്ളിക്കളയാൻ കോടതിക്ക് പൂർണ്ണ ബാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. 2016-ൽ കരാർ റദ്ദാക്കിയ ശേഷം 2022-ൽ ഹർജി നൽകിയത് അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
“നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്നത് നീതി ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ഉപാധിയാണ്; അല്ലാതെ ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെ തല്ലിക്കെടുത്താനുള്ള വാളല്ല.”
— ബസ്സണ്ണ v. ഭീമണ്ണ [2026 INSC 838], സുപ്രീം കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്
പ്രത്യേക റിപ്പോർട്ട്
സെക്ഷൻ 100 • രണ്ടാമത്തെ അപ്പീൽ
കീഴ്ക്കോടതികളുടെ വസ്തുതാപരമായ കണ്ടെത്തലുകൾ ഹൈക്കോടതികൾക്ക് മാറ്റിമറിക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടോ?
സിവിൽ നടപടിച്ചട്ടം സെക്ഷൻ 100 പ്രകാരമുള്ള രണ്ടാം അപ്പീലുകളിൽ ഹൈക്കോടതികൾ പാലിക്കേണ്ട അതിർവരമ്പുകൾ വിശദീകരിച്ച് രണ്ട് സുപ്രധാന വിധികൾ പുറത്തുവന്നു. ഭാഗ് സിംഗ് v. ബസന്ത് കൗർ [2026 INSC 983] കേസിൽ, തെറ്റായ നിയമ പ്രയോഗത്തിലൂടെയോ, തെളിവുകൾ അവഗണിച്ചുകൊണ്ടോ കീഴ്ക്കോടതികൾ തീർപ്പുകൽപ്പിച്ചാൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് തീർച്ചയായും ഇടപെടാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. റവന്യൂ രേഖകൾ മാത്രം ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ അന്തിമ തെളിവായി സ്വീകരിച്ചത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
എന്നാൽ അതേ സമയം, ജമ്നാഭായ് v. വാസുദേവ് [2026 INSC 900] കേസിൽ, വസ്തുതാപരമായ കണ്ടെത്തലുകളിൽ വിചാരണക്കോടതിയും ഒന്നാം അപ്പീൽ കോടതിയും യോജിച്ചാൽ, കേവലം മറ്റൊരു കാഴ്ചപ്പാട് സാധ്യമാണ് എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം തെളിവുകൾ വീണ്ടും വിശകലനം ചെയ്യാൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് ലൈസൻസില്ലെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
