നിയമപരമായ നടപടികൾ പാലിക്കാതെയുള്ള അറസ്റ്റ് അസാധു; പ്രതിയെ ജാമ്യത്തിലല്ല വിടേണ്ടത്, മുൻകൂർ വിട്ടയച്ച് അന്നുതന്നെ വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യണം
നടപടിക്രമങ്ങളിലെ വീഴ്ച ചൂഷണം ചെയ്ത് പ്രതികളെ സഹായിക്കാൻ ചില അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബോധപൂർവം ശ്രമിക്കുന്നു; സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ജില്ലാ ക്രിമിനൽ കോടതികൾക്കും ഹൈക്കോടതിയുടെ കർശന മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം.
നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കാതെ നടത്തുന്ന അറസ്റ്റുകൾക്ക് നിയമസാധുതയില്ലെന്നും അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ കോടതികൾ പ്രതിക്ക് സാധാരണ ജാമ്യം (Regular Bail) അനുവദിക്കുന്നത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്നും കേരള ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു. അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള മുൻകൂർ നോട്ടീസ് നൽകാതിരിക്കുകയോ, അറസ്റ്റിന്റെ കൃത്യമായ കാരണങ്ങൾ പ്രതിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ നിയമത്തിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ അവിടെ അറസ്റ്റോ കസ്റ്റഡിയോ നടക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ, അത്തരം പ്രതികളെ ജാമ്യബോണ്ട് വ്യവസ്ഥയിലല്ല വിട്ടയക്കേണ്ടതെന്നും മറിച്ച് അറസ്റ്റിന് മുൻപുള്ള അവസ്ഥയിൽ (Pre-arrest stage) സ്വതന്ത്രനാക്കുകയാണ് കോടതി ചെയ്യേണ്ടതെന്നും ജസ്റ്റിസ് എ. ബദറുദ്ദീൻ വ്യക്തമാക്കി.
എന്നാൽ, നടപടിക്രമങ്ങളിലെ വീഴ്ച മൂലം പ്രതിയെ മോചിപ്പിക്കുന്നു എന്നത് ഭാവിയിൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് തടസ്സമല്ല. പ്രതിയെ സ്വതന്ത്രനാക്കിക്കൊണ്ട് പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന അതേ ഉത്തരവിൽ തന്നെ, എല്ലാ നിയമപരമായ നടപടികളും ചട്ടങ്ങളും പാലിച്ച് അന്നേദിവസം തന്നെ പ്രതിയെ വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന് അനുമതി നൽകിക്കൊണ്ട് കോടതികൾ ഉത്തരവിടണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി സുപ്രധാന നിർദേശം നൽകി.
സുപ്രധാന കോടതി നിരീക്ഷണം:
“നിയമാനുസൃതമായ അറസ്റ്റ് ഇല്ലാത്തിടത്ത് പ്രതി പോലീസിന്റെയോ കോടതിയുടെയോ നിയമാനുസൃത കസ്റ്റഡിയിലാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. കസ്റ്റഡിയില്ലാത്ത ഒരാൾക്ക് ജാമ്യം അനുവദിക്കുക എന്ന ചോദ്യം ഉദിക്കുന്നില്ല. ജാമ്യം നൽകുന്ന തെറ്റായ രീതി കീഴ്ക്കോടതികൾ പിന്തുടരരുത്.”
ഉദ്യോഗസ്ഥർ പഴുതുകൾ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നു
തങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക താല്പര്യമുള്ള പ്രതികളെ ക്രിമിനൽ നടപടികളിൽ നിന്നും കേസിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ചില അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മനപ്പൂർവ്വം അറസ്റ്റ് നടപടികളിൽ വീഴ്ചകൾ വരുത്തുന്നത് വ്യാപകമായി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് അതീവ ഗൗരവത്തോടെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത്തരം അവിഹിത പഴുതുകൾ അടയ്ക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.
ഇക്കാര്യത്തിൽ ഹൈക്കോടതി മുമ്പ് അശോകൻ കെ.എ. വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് കേരള [2026 (2) KHC 523] എന്ന വിധിന്യായത്തിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ജില്ലാ ജുഡീഷ്യറി കോടതികളും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാതെ നടപ്പിലാക്കണം. അറസ്റ്റിലെ ന്യൂനതകൾ പരിഹരിക്കാൻ സമയം തികയാതെ വരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മാത്രമാണ് ജാമ്യബോണ്ടില്ലാതെ പ്രതിയെ സ്വതന്ത്രനാക്കേണ്ടതെന്നും ഉത്തരവിലുണ്ട്.
തൊടുപുഴ കൈക്കൂലിക്കേസിൽ എൻജിനീയർക്ക് ഉപാധികളോടെ ജാമ്യം
തൊടുപുഴ നഗരസഭയിലെ അസിസ്റ്റന്റ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് എൻജിനീയറായ ജോസ് എം.പി. നൽകിയ ജാമ്യാപേക്ഷ പരിഗണിക്കവെയാണ് ഹൈക്കോടതി ഈ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയത്. തൊടുപുഴ ചുങ്കം കാരയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കലിമാടം ആയുർവേദിക് ആശുപത്രിയുടെ പുതുതായി നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടത്തിന് കംപ്ലീഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്നതിനായി ഒന്നര ലക്ഷം രൂപ (₹1,50,000) കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെടുകയും തുടർന്ന് 75,000 രൂപ ആദ്യഗഡുവായി സ്വീകരിക്കവെ വിജിലൻസ് ഡിവൈ.എസ്.പിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കയ്യോടെ പിടികൂടുകയുമായിരുന്നു. ഇടുക്കി വിജിലൻസ് ക്രൈം നമ്പർ 12/2026 ആയി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിലാണ് ഹർജിക്കാരൻ അറസ്റ്റിലായത്.
2026 ജൂലൈ 27 മുതൽ ഹർജിക്കാരൻ കസ്റ്റഡിയിലാണെന്നും കസ്റ്റഡിയിലെ ചോദ്യം ചെയ്യൽ പൂർത്തിയായെന്നും അന്വേഷണത്തിൽ കാര്യമായ പുരോഗതിയുണ്ടെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. ഹർജിക്കാരന് മറ്റ് മുൻകാല ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ തുടർ കസ്റ്റഡി അനാവശ്യമാണെന്ന് കണ്ട് കർശന വ്യവസ്ഥകളോടെ കോടതി ജാമ്യം അനുവദിച്ചു.