മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ സെൻസസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സെക്ഷൻ ക്ലർക്കുമാർക്ക് 1990-ലെ സെൻസസ് ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള ‘എന്യൂമറേറ്റർ’ (Enumerator) അല്ലെങ്കിൽ ‘സെൻസസ് ഓഫീസർ’ പദവി അവകാശപ്പെടാനാകില്ലെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ, സെൻസസ് ജോലികൾ നടക്കുന്ന വേളയിൽ ജീവനക്കാരെ സ്ഥലംമാറ്റുന്നത് വിലക്കിക്കൊണ്ടുള്ള കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ഉത്തരവുകളുടെ ആനുകൂല്യം ഇവർക്ക് ലഭിക്കില്ലെന്ന് കോടതി വിധിച്ചു.
മുക്കം നഗരസഭയിലെ എൽ.ഡി. ക്ലർക്കായിരുന്ന സൂരജ് സി.ടി.യെ കാരാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലേക്ക് സ്ഥലംമാറ്റിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് ജോയിന്റ് ഡയറക്ടറുടെ നടപടി ശരിവെച്ച കേരള അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ട്രിബ്യൂണലിന്റെ (KAT) ഉത്തരവിനെതിരെ സമർപ്പിച്ച ഒറിജിനൽ ഹർജി തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് അനിൽ കെ. നരേന്ദ്രൻ, ജസ്റ്റിസ് മുരളീകൃഷ്ണ എസ്. എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ സുപ്രധാന വിധി.
“1990-ലെ സെൻസസ് ചട്ടങ്ങളിലെ റൂൾ 5(7) പരിശോധിച്ചാൽ, അനുവദിക്കപ്പെട്ട എന്യൂമറേഷൻ ബ്ലോക്കിലെ ലേഔട്ട് സ്കെച്ചും മാപ്പും തയ്യാറാക്കൽ, വീട്ടുനമ്പറിടൽ, ഷെഡ്യൂളുകൾ പൂരിപ്പിക്കൽ, പുനഃപരിശോധനാ റൗണ്ടുകൾ നടത്തൽ എന്നിവയാണ് എന്യൂമറേറ്ററുടെ ചുമതലകളെന്ന് വ്യക്തമാണ്. നഗരസഭയിലെ ജി1 സെക്ഷൻ വഴി സെൻസസ് ക്ലറിക്കൽ ജോലികൾ മാത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരാൾ റൂൾ 2(g) പ്രകാരമുള്ള എന്യൂമറേറ്റർ അല്ല.”
— ഹൈക്കോടതി വിധിന്യായത്തിൽ നിന്ന് (ഖണ്ഡിക 23)കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലവും തർക്കവും
കൂടരഞ്ഞി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ ഓഫീസ് അറ്റൻഡന്റായി സർവീസിൽ പ്രവേശിച്ച ഹർജിക്കാരൻ 2023 സെപ്റ്റംബറിലാണ് മുക്കം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലേക്ക് എത്തിയത്. തുടർന്ന് 2025 ജൂലൈയിൽ ലോവർ ഡിവിഷൻ ക്ലർക്കായി പ്രമോഷൻ ലഭിച്ചു. മുക്കം നഗരസഭയിലെ ജി5 സെക്ഷൻ ക്ലർക്കായി ജോലി ചെയ്യവെ, 2026 മാർച്ച് 3-ലെ ഉത്തരവ് പ്രകാരം ജി1 സെക്ഷനിലെ സെൻസസ് ജോലികൾ കൂടി ഹർജിക്കാരന് അധിക ചുമതലയായി നൽകുകയായിരുന്നു.
ഇതിനിടെ, 2026 മാർച്ച് 11-ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ച കത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, 2027 മാർച്ച് 31 വരെ സെൻസസ് ഡ്യൂട്ടിയിലുള്ള ജീവനക്കാരെ സ്ഥലംമാറ്റുന്നത് വിലക്കിക്കൊണ്ട് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഉത്തരവിറക്കി (G.O.(Ms.)No.44/2026/GAD). എന്നാൽ 2026 ജൂലൈ 18-ന് ഹർജിക്കാരനെ കാരാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലേക്ക് സ്ഥലംമാറ്റി ഉത്തരവായി. സർക്കാരിന്റെ സ്ഥലംമാറ്റ നിരോധന ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കെ തന്നെ മാറ്റിയത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഹർജിക്കാരൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ട്രിബ്യൂണലിനെയും തുടർന്ന് ഹൈക്കോടതിയെയും സമീപിച്ചത്.
സെൻസസ് നിയമവും ചട്ടങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നത്
1948-ലെ സെൻസസ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 4 പ്രകാരം സംസ്ഥാന സർക്കാരോ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ അതോറിറ്റിയോ സെൻസസ് ഓഫീസർമാരെ നിയോഗിക്കണം. 1990-ലെ സെൻസസ് റൂൾസ് റൂൾ 3 പ്രകാരം അധ്യാപകർ, ക്ലർക്കുമാർ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്നാണ് എന്യൂമറേറ്റർമാരെ നിയമിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ നഗരസഭയുടെ ആഭ്യന്തര ഭരണപരമായ ഉത്തരവ് വഴി സെൻസസ് തപാൽ അല്ലെങ്കിൽ ക്ലറിക്കൽ ജോലികൾ ഏൽപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ നിയമപരമായ ‘സെൻസസ് ഓഫീസർ’ ആകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി വ്യക്തമാക്കി.
ഹർജിക്കാരന് കാരാശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലേക്ക് കേവലം 4 കിലോമീറ്റർ ദൂരം മാത്രമുള്ള മറ്റൊരു ഓഫീസിലേക്കാണ് സ്ഥലംമാറ്റം ലഭിച്ചതെന്നും, നിലവിലെ സ്റ്റേഷനിൽ 3 വർഷത്തോളം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ട്രിബ്യൂണലിന്റെ കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഇടപെടേണ്ട യാതൊരു സാഹചര്യവുമില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഹർജി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് തള്ളുകയായിരുന്നു.
ആർട്ടിക്കിൾ 227: മേൽനോട്ട അധികാരം ‘ചൈന ഷോപ്പിലെ കാള’യെപ്പോലെ ആകരുത്
ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 227 പ്രകാരമുള്ള ഹൈക്കോടതിയുടെ മേൽനോട്ട അധികാരം (Supervisory Jurisdiction) അപ്പീൽ അധികാരമല്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. കീഴ്ക്കോടതികളോ ട്രിബ്യൂണലുകളോ തങ്ങളുടെ അധികാരപരിധി ലംഘിക്കുകയോ, കടുത്ത നീതിനിഷേധം കാട്ടുകയോ ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഈ വകുപ്പ് പ്രകാരം ഇടപെടാവൂ.
- ശാലിനി ശ്യാം ഷെട്ടി v. രാജേന്ദ്ര ശങ്കർ പാട്ടീൽ [(2010) 8 SCC 329]
- ജയ് സിംഗ് v. എം.സി.ഡി [(2010) 9 SCC 385]
- ശോഭനാ നായർ v. ഷാജി എസ്.ജി. നായർ [2016 (1) KHC 1]
സെൻസസ് ചട്ടം റൂൾ 3 ലെ തസ്തികകൾ പട്ടിക
ജില്ലാ കളക്ടർമാർ / മജിസ്ട്രേറ്റുമാർ / കോർപ്പറേഷൻ കമ്മീഷണർമാർ
തഹസിൽദാർമാർ, ബി.ഡി.ഒ, മുൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിമാർ
എന്യൂമറേറ്റർമാർക്ക് മുകളിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ
അധ്യാപകർ, ഫീൽഡ് തലത്തിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട പ്രത്യേക ക്ലർക്കുമാർ
📋 കേസ് വിവരങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| കോടതി: | കേരള ഹൈക്കോടതി (ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്) |
| ഹർജി നമ്പർ: | O.P. (KAT) No. 231 of 2026 |
| ഹർജിക്കാരൻ: | സൂരജ് സി.ടി. (മുക്കം നഗരസഭ) |
| എതിർകക്ഷികൾ: | കേരള സംസ്ഥാനം, ജോയിന്റ് ഡയറക്ടർ (LSGD) |
| പ്രധാന നിയമം: | സെൻസസ് ആക്ട് 1948, സെൻസസ് ചട്ടങ്ങൾ 1990 |
| അന്തിമ വിധി: | ഹർജി തള്ളി (Dismissed) |
നിയമ നിരീക്ഷണം
“ഭരണപരമായ സ്ഥലംമാറ്റങ്ങൾ ജീവനക്കാരുടെ അവകാശ ലംഘനമല്ലെന്നും ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തിയുള്ളതാണെന്നും ഈ വിധി അടിവരയിടുന്നു. സെൻസസിന്റെ പേരിൽ ലഭിക്കുന്ന പ്രത്യേക പരിരക്ഷ ആ ജോലിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, അല്ലാതെ ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഓഫിസ് ക്ലർക്കുമാർക്കുള്ളതല്ല.”