LAWYERS OF KERALA നിയമ വാർത്ത – LOK 2026 (10) Ker. 52
സൈറ്റേഷൻ പകർത്തി (Citation Copied)
LOK 2026 (10) Ker. 52
LAWYERS OF KERALA

നിയമ വാർത്ത

കൊച്ചി • ഹൈക്കോടതി നിയമ റിപ്പോർട്ട്
CITATION: LOK 2026 (10) Ker. 52 • W.A. No. 569 of 2023
വിധിയുണ്ടായ തീയതി: 2026 ഒക്ടോബർ 5
വിവരാവകാശ നിയമം 2005 & രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമം 1908 (വകുപ്പ് 57)

വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിലെ രേഖകളുടെ പകർപ്പിന് രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമത്തിലെ ഫീസ് ഈടാക്കാനാവില്ല: ഹൈക്കോടതി

അഗളി സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിലെ ബുക്ക് നമ്പർ 1, 4 എന്നിവയുടെ പകർപ്പ് തേടിയുള്ള അപേക്ഷയിൽ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമപ്രകാരമുള്ള ഭീമമായ ഫീസ് ആവശ്യപ്പെട്ട നടപടി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് റദ്ദാക്കി; സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറുടെയും ഡിസ്ട്രിക്ട് രജിസ്ട്രാറുടെയും അപ്പീൽ തള്ളി.

കൊച്ചി: വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം (Right to Information Act, 2005) സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള രജിസ്‌ട്രേഷൻ രേഖകളുടെ പകർപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമപ്രകാരമുള്ള (Registration Act, 1908) ഫീസ് ആവശ്യപ്പെടാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അധികാരമില്ലെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രൻ, ജസ്റ്റിസ് ബസന്ത് ബാലാജി എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റേതാണ് ഈ സുപ്രധാന വിധി (LOK 2026 (10) Ker. 52).

അഗളി സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിലെ സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറും ഡിസ്ട്രിക്ട് രജിസ്ട്രാർ ജനറലും സമർപ്പിച്ച റിട്ട് അപ്പീൽ (W.A. No. 569 of 2023) തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് കോടതി ഉത്തരവിട്ടത്. രേഖകളുടെ പകർപ്പ് ലഭിക്കാൻ മറ്റൊരു പ്രത്യേക നിയമവഴി നിലവിലുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമുള്ള ഫീസിന് പകരം മറ്റ് നിയമങ്ങളിലെ ഫീസ് അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

അഗളി സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള ബുക്ക് നമ്പർ 1 (Book No. 1), ബുക്ക് നമ്പർ 4 (Book No. 4) എന്നിവയുടെ 01.01.2004 മുതൽ 31.03.2009 വരെയുള്ള കാലയളവിലെ പകർപ്പുകൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി ഒന്നാം എതിർകക്ഷിയായ ടോണി തോമസ് വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ അപേക്ഷ പരിഗണിച്ച സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർ, രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമപ്രകാരമുള്ള ഭീമമായ തുക ഫീസായി അടയ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് ഉത്തരവ് (Ext.P2) പുറപ്പെടുവിക്കുകയായിരുന്നു.

ഇതിനെതിരെ അപേക്ഷകൻ സമർപ്പിച്ച റിട്ട് ഹർജി പരിഗണിച്ച ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ച്, Ext.P2 ഉത്തരവിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള രജിസ്‌ട്രേഷൻ ഫീസ് നിർബന്ധമാക്കാതെ തന്നെ വിവരാവകാശ അപേക്ഷ പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഈ വിധിക്കെതിരെ സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറും ഡിസ്ട്രിക്ട് രജിസ്ട്രാർ ജനറലും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിൽ അപ്പീൽ നൽകുകയായിരുന്നു. റിട്ട് ഹർജിയിലെ ഒന്നും രണ്ടും എതിർകക്ഷികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെ അപ്പീലുമായി എത്തിയത് കൗതുകകരമാണെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വിധിന്യായത്തിൽ നിരീക്ഷിച്ചു.

ഇരുഭാഗത്തിന്റെയും വാദങ്ങൾ

സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള ബുക്ക് നമ്പർ 1, ബുക്ക് നമ്പർ 4 എന്നിവയുടെ പകർപ്പുകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമത്തിൽ നിഷ്കർഷിച്ചിട്ടുള്ള ഫീസ് തന്നെ അടയ്ക്കാൻ അപേക്ഷകൻ ബാധ്യസ്ഥനാണെന്ന് അപ്പീൽക്കാർക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ സീനിയർ ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ ശ്രീമതി നസീബ ഒ.എച്ച്. (Nazeeba O.H.) വാദിച്ചു. അതിനാൽ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ തെറ്റാണെന്നും സർക്കാർ ഭാഗം ബോധിപ്പിച്ചു.

എന്നാൽ വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെയും രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമത്തിലെയും വ്യവസ്ഥകളെ അപ്പീൽക്കാർ ബോധപൂർവ്വമോ അല്ലാതെയോ കൂട്ടിക്കുഴച്ച് അനാവശ്യമായ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്ന് ഒന്നാം എതിർകക്ഷിക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ അഡ്വ. ഹരീഷ് വാസുദേവൻ വാദിച്ചു. വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം അപേക്ഷ നൽകുമ്പോൾ തെളിവായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ‘സർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി’ (Certified Copy) അല്ല, മറിച്ച് അസ്സലിന്റെ ശരിപ്പകർപ്പ് എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പ് (Copy certified to be true) മാത്രമാണ് തേടുന്നതെന്നും അതിനാൽ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമത്തിലെ ഫീസ് ചുമത്താനാവില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

രണ്ടാം എതിർകക്ഷിയായ കേരള സംസ്ഥാന വിവരാവകാശ കമ്മീഷന് വേണ്ടി ഹാജരായ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കോൺസൽ ശ്രീ. എം. അജയ് (M. Ajay) അപേക്ഷകന്റെ വാദങ്ങളെ പിന്തുണച്ചു. വിവരാവകാശ അപേക്ഷകളിൽ ഇത്തരത്തിൽ ഭീമമായ തുക ഫീസായി ആവശ്യപ്പെടാൻ അനുവദിച്ചാൽ വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം തന്നെ ഇല്ലാതാകുമെന്ന് കമ്മീഷൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

“അപേക്ഷകന് മുന്നിൽ രണ്ട് നിയമവഴികളുണ്ട്; അവ പരസ്പരം വിരുദ്ധമല്ല. ഏതു വഴി തിരഞ്ഞെടുക്കണമെന്നത് അപേക്ഷകന്റെ അവകാശമാണ്. തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വഴിക്ക് ബാധകമായ ഫീസ് മാത്രമേ ഈടാക്കാനാകൂ.”

— ജസ്റ്റിസ് ദേവൻ രാമചന്ദ്രൻ & ജസ്റ്റിസ് ബസന്ത് ബാലാജി

സുപ്രീം കോടതി വിധിയും ഹൈക്കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണവും

ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കമ്പനി സെക്രട്ടറീസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ വി. പരസ് ജെയിൻ (Institute of Companies Secretaries of India v. Paras Jain – 2019 (16) SCC 790) എന്ന കേസിലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയിലെ 10, 11, 12 ഖണ്ഡികകൾ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് നിയമവശം വ്യക്തമാക്കിയത്. വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരവും മറ്റ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി മാർഗ്ഗരേഖകൾ പ്രകാരവും പകർപ്പുകൾ തേടാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടെങ്കിൽ, ഈ രണ്ട് മാർഗ്ഗങ്ങളും പരസ്പരം ഇല്ലാതാക്കുന്നവയല്ല (not mutually exclusive). ഏത് മാർഗ്ഗം സ്വീകരിക്കണമെന്നത് അപേക്ഷകന് തീരുമാനിക്കാം. വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമാണ് അപേക്ഷയെങ്കിൽ വിവരാവകാശ ചട്ടങ്ങളിലെ ഫീസ് മാത്രമേ ഈടാക്കാവൂ എന്ന് സുപ്രീം കോടതി അസന്നിഗ്ധമായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം ലഭിക്കുന്ന പകർപ്പും രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമത്തിലെ 57-ാം വകുപ്പ് (Section 57 of the Registration Act) പ്രകാരം ലഭിക്കുന്ന പകർപ്പും തമ്മിലുള്ള കാതലായ വ്യത്യാസവും ഹൈക്കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞു. വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം നൽകുന്ന പകർപ്പ് അസ്സലിന്റെ പകർപ്പാണെന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയത് മാത്രമാണ്; അത് അസ്സൽ രേഖയ്ക്ക് പകരമായി ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമത്തിലെ 57-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം ഫീസ് അടച്ച് കൈപ്പറ്റുന്ന സർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി, അസ്സൽ രേഖയ്ക്ക് പകരമായി കോടതികളിലും മറ്റും തെളിവിൽ (in evidence in lieu of its original) ഹാജരാക്കാൻ പൂർണ്ണമായും പര്യാപ്തമാണ്. ഈ പ്രധാന വ്യത്യാസം കണക്കിലെടുത്ത് ഏത് മാർഗ്ഗം വേണമെന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം അപേക്ഷകനാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്, സിംഗിൾ ജഡ്ജിയുടെ ഉത്തരവ് ശരിവെച്ച് അപ്പീൽ തള്ളി.

വിവരാവകാശ പകർപ്പും സെക്ഷൻ 57 സർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പിയും: കോടതി വ്യക്തമാക്കിയ വ്യത്യാസം

മാർഗ്ഗം 1 • RTI ACT, 2005

വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമുള്ള പകർപ്പ്

  • അസ്സലിന്റെ പകർപ്പ് (Certified to be a copy of the original) എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി നൽകുന്നു.
  • അസ്സൽ രേഖയ്ക്ക് പകരമായി (in lieu of the original) തെളിവിൽ ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല.
  • വിവരാവകാശ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ഫീസ് മാത്രം നൽകിയാൽ മതിയാകും (പൂർണ്ണമായും സൗജന്യമല്ല, RTI ഫീസ് ബാധകം).
മാർഗ്ഗം 2 • REGISTRATION ACT, 1908 (SEC. 57)

രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമപ്രകാരമുള്ള സർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി

  • വകുപ്പ് 57 പ്രകാരം അനുവദിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക സർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി.
  • അസ്സൽ രേഖയ്ക്ക് പകരമായി (in lieu of its original) തെളിവായി ഹാജരാക്കാനും ഉപയോഗിക്കാനും പൂർണ്ണ ശേഷിയുണ്ട്.
  • രജിസ്‌ട്രേഷൻ നിയമപ്രകാരം നിഷ്കർഷിച്ചിട്ടുള്ള ഫീസ് അടയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.