ദാമ്പത്യ ജീവിതത്തിലുണ്ടാകുന്ന സാധാരണ തർക്കങ്ങളോ കലഹങ്ങളോ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 306-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള ആത്മഹത്യാ പ്രേരണാ കുറ്റമായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിചാരണ കോടതി ഒരു പ്രതിയെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി, തീർത്തും വഴിവിട്ടതോ തെളിവുകൾക്ക് വിരുദ്ധമോ (perverse or impossible) ആണെന്ന് വ്യക്തമാക്കാതെ അപ്പീൽ കോടതികൾക്ക് അത് റദ്ദാക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വിധിച്ചു.
ഭാര്യ ജീവനൊടുക്കിയ സംഭവത്തിൽ ഭർത്താവ് സഞ്ജയ് കുമാറിനെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയ സെഷൻസ് കോടതി ഉത്തരവ് തള്ളി ശിക്ഷ വിധിച്ച ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നടപടി റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് ഉജ്ജൽ ഭുയാൻ, ജസ്റ്റിസ് അതുൽ എസ്. ചന്തുർക്കർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ സുപ്രധാന ഉത്തരവ്. ഇതോടെ പത്തു വർഷത്തിലേറെ നീണ്ട നിയമപോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ പ്രതിയെ സുപ്രീം കോടതി പൂർണ്ണമായും കുറ്റവിമുക്തനാക്കി ജാമ്യബാധ്യതകളിൽ നിന്നൊഴിവാക്കി.
സംഭവ പശ്ചാത്തലം: 2008 ജനുവരിയിലാണ് സഞ്ജയ് കുമാറും ലതയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്നത്. 2009 ജൂലൈ മാസത്തിൽ ഇവർക്ക് ഒരു പെൺകുഞ്ഞ് ജനിച്ചു. തുടർന്ന് ലതയ്ക്ക് ഭർതൃവീട്ടിൽ വെച്ച് മാനസികവും ശാരീരികവുമായ പീഡനം ഏൽക്കേണ്ടി വന്നുവെന്നും പട്ടിണിക്കിട്ടുവെന്നും ആരോപിച്ച് ബന്ധുക്കൾ പരാതി നൽകുകയായിരുന്നു. 2009 നവംബറിൽ അബദ്ധത്തിൽ കീടനാശിനി (എൻഡോസൾഫാൻ) ഉള്ളിൽച്ചെന്ന നിലയിൽ ലതയെ കണ്ടെത്തുകയും തുടർന്ന് ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചെങ്കിലും ചികിത്സയിലിരിക്കെ മരണപ്പെടുകയുമായിരുന്നു.
തുടർന്ന് ഭർത്താവിനും മാതാവിനും സഹോദരിമാർക്കുമെതിരെ സ്ത്രീധന പീഡനം (IPC 498-A), ആത്മഹത്യാ പ്രേരണ (IPC 306) എന്നീ വകുപ്പുകൾ ചുമത്തി പോലീസ് കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു.
വിചാരണ കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ: കേസ് വിചാരണ ചെയ്ത സെഷൻസ് കോടതി 15 സാക്ഷികളെ വിസ്തരിച്ചു. എന്നാൽ സ്ത്രീധന ആവശ്യപ്പെട്ടതിനോ ക്രൂരത കാണിച്ചതിനോ കൃത്യമായ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷന് സാധിച്ചില്ലെന്ന് സെഷൻസ് ജഡ്ജി കണ്ടെത്തി. സാക്ഷിമൊഴികൾ കേട്ടുകേൾവി (Hearsay) മാത്രമാണെന്നും മരണപ്പെട്ട സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തിൽ പരിക്കുകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. തുടർന്ന് 2010 ജൂൺ 10-ന് പ്രതികളെ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു.
ഹൈക്കോടതിയുടെ പിഴവ്: എന്നാൽ സർക്കാരിന്റെ അപ്പീലിൽ മറ്റ് ബന്ധുക്കളെ ഒഴിവാക്കിയെങ്കിലും ഭർത്താവായ സഞ്ജയ് കുമാറിന് ഹൈക്കോടതി 4 വർഷം കഠിനതടവും പിഴയും ശിക്ഷ വിധിച്ചു. രണ്ട് ഖണ്ഡികകളിൽ ചുരുക്കിയ വിധിന്യായത്തിലൂടെയാണ് ഹൈക്കോടതി കുറ്റവിമുക്തനാക്കൽ റദ്ദാക്കിയതെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. വിചാരണക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ എന്ത് കാരണത്താലാണ് തെറ്റായതെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ഭർത്താവിന്റെ സത്പ്രവൃത്തി: ലത വിഷം കഴിച്ചതായി അറിഞ്ഞ നിമിഷം തന്നെ ഭർത്താവ് സമീപത്തെ ഫാർമസിസ്റ്റ് അവിനാശ് പരിഹാറിനെ (PW10) വീട്ടിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്തി ഡെക്കാഡോൺ ഇൻജക്ഷൻ നൽകിച്ചുവെന്നും ഉടൻതന്നെ വാഹനം വിളിച്ചു ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ചുവെന്നും തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഭാര്യയെ രക്ഷിക്കാൻ തീവ്രശ്രമം നടത്തിയ ഭർത്താവിന് എങ്ങനെ ആത്മഹത്യാ പ്രേരണാ കുറ്റം ചുമത്താനാകും എന്ന് കോടതി ചോദിച്ചു.
- അപ്പീൽ അനുവദിച്ചു: ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ 2016 ഓഗസ്റ്റ് 17-ലെ ക്രിമിനൽ അപ്പീൽ (നമ്പർ 566/2010) ഉത്തരവ് പൂർണ്ണമായും റദ്ദാക്കി.
- കുറ്റവിമുക്തനാക്കൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു: വിചാരണ കോടതി പ്രതിയെ സംശയത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം നൽകി വെറുതെവിട്ട 2010 ജൂൺ 10-ലെ വിധി സുപ്രീം കോടതി ശരിവെച്ചു.
- ജാമ്യപ്പത്രം റദ്ദാക്കി: നിലവിൽ ജാമ്യത്തിൽ കഴിയുന്ന സഞ്ജയ് കുമാറിന്റെ ജാമ്യ ബോണ്ടുകൾ റദ്ദാക്കി സ്വതന്ത്രനാക്കാൻ ഉത്തരവായി.