ന്യൂഡൽഹി: അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള (Prevention of Corruption Act, 1988 – Section 7(b)) കേസുകളിൽ ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന കൈക്കൂലി തുകയുടെ അളവ് ജാമ്യം അനുവദിക്കുന്നതിനോ നിഷേധിക്കുന്നതിനോ പ്രസക്തമായ ഘടകമല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സമസ്തിപൂർ സദർ ആശുപത്രിയിലെ മാനേജർ/അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായ വിശ്വജീത് സിംഗ് (Vishwajeet Singh @ Bishwajeet Ramanand) സമർപ്പിച്ച ക്രിമിനൽ അപ്പീൽ അനുവദിച്ചുകൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് മൻമോഹൻ എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീം കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഈ സുപ്രധാന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
സെഷൻസ് കോടതി അനുവദിച്ച ജാമ്യം ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട് പ്രതിയെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ച പാറ്റ്ന ഹൈക്കോടതിയുടെ 01.07.2026-ലെ ഉത്തരവ് (Criminal Miscellaneous No. 74033 of 2025) സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കുകയും, സെഷൻസ് കോടതിയുടെ ജാമ്യ ഉത്തരവ് പൂർണ്ണമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു (ഖണ്ഡിക 2, 9, 13).
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലവും എഫ്.ഐ.ആർ വിവരങ്ങളും
സർക്കാർ ആശുപത്രിയായ സമസ്തിപൂർ സദർ ആശുപത്രിയിൽ മാനേജർ/അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന അപ്പീൽ ഹർജിക്കാരനെതിരെ വിജിലൻസ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ കേസ് നമ്പർ 29/2025 പ്രകാരമാണ് ഒന്നാം വിവര റിപ്പോർട്ട് (FIR) രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. 1988-ലെ അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 7(b) പ്രകാരമുള്ള കുറ്റമാണ് പ്രതിക്കെതിരെ ചുമത്തിയിട്ടുള്ളത് (ഖണ്ഡിക 3, 4).
കേസിലെ രണ്ടാം എതിർകക്ഷിയായ പരാതിക്കാരന്റെ (de facto complainant) 36,421 രൂപയുടെ കുടിശ്ശിക വേതനം അനുവദിച്ചു നൽകുന്നതിനായി പ്രതി 4,000 രൂപ കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെട്ടു എന്നതാണ് കേസിനാധാരമായ ആരോപണം (ഖണ്ഡിക 4). എഫ്.ഐ.ആറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അറസ്റ്റിലായ പ്രതിക്ക് പിന്നീട് സെഷൻസ് കോടതി ജാമ്യം അനുവദിച്ചിരുന്നു (ഖണ്ഡിക 5). എന്നാൽ ഇതിൽ അതൃപ്തനായ പരാതിക്കാരൻ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കുകയും, ഹൈക്കോടതി സെഷൻസ് കോടതി ഉത്തരവിൽ ഇടപെട്ട് ജാമ്യം റദ്ദാക്കുകയുമായിരുന്നു (ഖണ്ഡിക 6).
ജാമ്യം അനുവദിക്കുന്നതിലെ നിയമതത്വങ്ങൾ (ഖണ്ഡിക 9–13)
കൈക്കൂലി തുക തുച്ഛമാണെന്ന (paltry) സെഷൻസ് കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണമാണ് ജാമ്യം റദ്ദാക്കാൻ ഹൈക്കോടതിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്ന് പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ വ്യക്തമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു (ഖണ്ഡിക 10). തുടർന്ന് ജാമ്യഹർജികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട നിയമതത്വങ്ങൾ കോടതി വ്യക്തമാക്കി:
• വിചാരണക്കോടതി ഒടുവിൽ പ്രതി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ ചുമത്താവുന്ന പരമാവധി ശിക്ഷ (maximum punishment) കണക്കിലെടുത്ത്, ഇത്തരം കേസുകളിൽ സാധാരണഗതിയിൽ ജാമ്യം അനുവദിക്കേണ്ടതാണ് (ഖണ്ഡിക 11).
• പ്രതിക്ക് മുൻകാല ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലം (criminal antecedents) ഉണ്ടെങ്കിലോ അല്ലെങ്കിൽ കേസിന്റെ വസ്തുതകൾ അതീവ ഗൗരവകരമാണെങ്കിലോ (facts are very gross) മാത്രമാണ് പ്രതിക്ക് അനുകൂലമായി വിവേചനാധികാരം പ്രയോഗിക്കാൻ കോടതി വിസമ്മതിക്കേണ്ടത് (ഖണ്ഡിക 11).
• ജാമ്യം അനുവദിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ കൈക്കൂലി തുകയുടെ അളവ് പ്രസക്തമായ ഘടകമല്ല എന്ന ഹൈക്കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം ശരിയായിരിക്കാം; എങ്കിലും അക്കാര്യം രേഖപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെ പ്രതിയെ ജാമ്യത്തിൽ തുടരാൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് അനുവദിക്കാമായിരുന്നു (ഖണ്ഡിക 12).
48 മണിക്കൂറിലധികം കസ്റ്റഡിയിലായാൽ ‘കൽപ്പിത സസ്പെൻഷൻ’; അതേ തസ്തികയിലെ നിയമനത്തിൽ കർശന നിർദ്ദേശം (ഖണ്ഡിക 14–16)
ജാമ്യം പുനഃസ്ഥാപിച്ചുവെങ്കിലും കേസിലെ അസ്വസ്ഥതയുളവാക്കുന്ന ഒരു സുപ്രധാന വിഷയം അവഗണിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അറസ്റ്റിലായതിനെത്തുടർന്ന് അപ്പീൽ ഹർജിക്കാരനായ പ്രതി ഏകദേശം 15 ദിവസത്തോളം ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
കൽപ്പിത സസ്പെൻഷൻ (Deemed Suspension): ഒരു സർക്കാർ ജീവനക്കാരൻ (Public Servant) അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട് 48 മണിക്കൂറിലധികം ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ കഴിഞ്ഞാൽ അവിടെ സ്വാഭാവിക/കൽപ്പിത സസ്പെൻഷൻ നിലവിൽ വരുന്നു. ഇതിനായി പ്രത്യേകം ഒരു ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കേണ്ടതില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കൽപ്പിത സസ്പെൻഷനിലായതായി കണക്കാക്കാമെന്നും സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി (ഖണ്ഡിക 14).
പ്രതിയെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സസ്പെൻഷൻ ഉത്തരവ് പിൻവലിച്ചുവെന്നും, ഞെട്ടിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും അതേ ആശുപത്രിയിൽ (സദർ ആശുപത്രി, സമസ്തിപൂർ) അതേ തസ്തികയിൽ തന്നെ നിയമിച്ചുവെന്നും സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷക കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഈ വിഷയം ബീഹാർ സംസ്ഥാന സർക്കാർ എത്രയും വേഗം പരിശോധിക്കണമെന്നും നിയമപ്രകാരം ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിട്ടു (ഖണ്ഡിക 15, 16).