സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയോ വാട്‌സ്ആപ്പ് വഴിയോ ഒരു പത്രവാർത്തയുടെ ചിത്രം അല്ലെങ്കിൽ കട്ടിംഗ് അയച്ചുകൊടുത്തു എന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ ഒരാൾക്കെതിരെ വ്യാജരേഖാ നിർമ്മിതി (IPC 469), അപമാനിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനനഷ്ടം (IPC 500, 501) തുടങ്ങിയ ജാമ്യമില്ലാ വകുപ്പുകൾ ചുമത്താനാകില്ലെന്ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

അഹമ്മദാബാദ് ഷഹർകോട്ട്ഡ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത സി.ആർ. നമ്പർ I-11191041211787/2021 കേസും അതിനു അനുബന്ധമായി നടന്ന എല്ലാ നിയമനടപടികളും ഹർജിക്കാരനായ കോശൽഭായ് ജഗ്ദീഷ്ഭായ് അസോദിയക്കെതിരെ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് പി.എം. റാവലിന്റെ ഏകാംഗ ബെഞ്ച് സുപ്രധാന വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം: പബ്ലിക് നോട്ടറിയും ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി (BSP) പ്രവർത്തകനുമായ പരാതിക്കാരൻ നല്കിയ പരാതിയിലാണ് പോലീസ് കേസ് എടുത്തത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയെയും വ്യക്തിത്വത്തെയും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്ന തരത്തിൽ ‘യങ് ലീഡർ’ എന്ന പ്രാദേശിക ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന വാർത്തയുടെ ചിത്രം വാട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളിലും വ്യക്തിഗത സന്ദേശങ്ങളായും പ്രചരിപ്പിച്ചു എന്നായിരുന്നു ആരോപണം.

ഹർജിക്കാരനായ കോശൽഭായ് അസോദിയ തനിക്ക് ലഭിച്ച സന്ദേശം നിഷ്യാൽ ജസ്വന്ത്ഭായ് സംഗാനി എന്നയാൾക്ക് അയച്ചുകൊടുക്കുകയും, നിഷ്യാൽ ഇത് പരാതിക്കാരന് അയച്ചുകൊടുക്കുകയുമായിരുന്നു. തനിക്കെതിരായ എഫ്.ഐ.ആർ റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കോശൽഭായ് സമർപ്പിച്ച സിആർ.എം.എ 850/2022 ഹർജിയിലാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വിധി.

ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ:
1. ഐ.പി.സി 469 വകുപ്പ് നിലനില്ക്കില്ല: അപകീർത്തിപ്പെടുത്തണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ വ്യാജരേഖ ഉണ്ടാക്കിയാൽ മാത്രമേ 469-ാം വകുപ്പ് ആകർഷിക്കപ്പെടുകയുള്ളൂ. ഹർജിക്കാരൻ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള വ്യാജരേഖ നിർമ്മിച്ചതായി കുറ്റപത്രത്തിലോ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിലോ പരാമർശമില്ല.

2. പോലീസിന് നേരിട്ട് കേസെടുക്കാനാകില്ല: ഐ.പി.സി 500, 501 (മാനനഷ്ടം) വകുപ്പുകൾ അസജ്ഞേയ (Non-cognizable) കുറ്റങ്ങളാണ്. സി.ആർ.പി.സി 2(d) വകുപ്പ് പ്രകാരം ബാധിതനായ വ്യക്തി ബന്ധപ്പെട്ട മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ സ്വകാര്യ അന്യായം (Private Complaint) ഫയൽ ചെയ്യുകയാണ് വേണ്ടത്. ഇത്തരം കുറ്റങ്ങളിൽ പോലീസ് എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.

3. എഡിറ്ററെ പ്രതിയാക്കിയില്ല: പ്രസ്തുത വാർത്ത പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്ററെയോ പ്രസാധകനെയോ കേസിൽ പ്രതിയാക്കിയിട്ടില്ല എന്ന വസ്തുതയും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വെറും സന്ദേശം ഫോർവേഡ് ചെയ്തയാളെ മാത്രം പ്രതിയാക്കിയത് നിയമപരമായി നിലനില്ക്കില്ല.