നിയമവാർത്ത
NIYAMA VARTHA • KERALA’S PREMIER LEGAL DAILY BULLETIN
തെരുവുനായ കടിച്ചാൽ പഞ്ചായത്ത് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം: ഹൈക്കോടതി
ഫണ്ടില്ലെന്ന വാദം നിലനിൽക്കില്ല; ഇരകൾക്ക് ആശ്വാസവുമായി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ്.
ചിത്രം: എറണാകുളം ഹൈക്കോടതി വളപ്പ്. തെരുവുനായ നിയന്ത്രണത്തിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്ന തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ പൗരന്മാർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
കൊച്ചി: പൊതുനിരത്തുകളിൽ തെരുവുനായയുടെ കടിയേൽക്കുന്ന പൗരന്മാർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനുള്ള നിയമപരമായ ബാധ്യത തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുണ്ടെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി വിധി പ്രസ്താവിച്ചു. എരുവേശ്ശി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നൽകിയ രണ്ടാം അപ്പീൽ (RSA No. 16/2018) തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് സതീഷ് നൈനാൻ, ജസ്റ്റിസ് പി. കൃഷ്ണകുമാർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ സുപ്രധാന ഉത്തരവ്.
തെരുവുനായ്ക്കളെ നിയന്ത്രിക്കാനും അവയ്ക്ക് ലൈസൻസ് ഏർപ്പെടുത്താനും നിയമപ്രകാരം ബാധ്യതയുള്ള പഞ്ചായത്തുകൾ അതിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ, അത് ‘ടോർട്ട്’ (Tortious Liability) പ്രകാരമുള്ള അശ്രദ്ധയായി കണക്കാക്കും. ഫണ്ടില്ലെന്നോ മറ്റ് ഏജൻസികളുടെ സഹകരണം കുറവാണെന്നോ ഉള്ള ഒഴികഴിവുകൾ പറഞ്ഞ് പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറാനാകില്ലെന്നും കോടതി ശക്തമായ ഭാഷയിൽ വ്യക്തമാക്കി.
“പൊതുനിരത്തുകൾ ഭയരഹിതമായി ഉപയോഗിക്കുക എന്നത് പൗരന്റെ അടിസ്ഥാന അവകാശമാണ്. തെരുവുനായ ഭീഷണിയിൽ നിന്നും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട നിയമപരമായ ചുമതല നിർവ്വഹിക്കുന്നതിൽ പഞ്ചായത്ത് പരാജയപ്പെട്ടാൽ, അതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന പരിക്കുകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ അവ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.” — ഹൈക്കോടതി വിധിന്യായത്തിൽ നിന്ന്
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
2007 സെപ്റ്റംബർ 23-നാണ് കേസിനാസ്പദമായ സംഭവം നടന്നത്. കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ എരുവേശ്ശി പഞ്ചായത്തിലെ പൂപ്പറമ്പിൽ വച്ച് തളപ്പറമ്പ സ്വദേശിയായ തങ്കപ്പൻ (70) എന്ന വയോധികനെ റോഡിലൂടെ നടന്നുപോകുമ്പോൾ തെരുവുനായ ക്രൂരമായി കടിച്ചു പരിക്കേൽപ്പിച്ചു. തളിപ്പറമ്പ് താലൂക്ക് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന് പേവിഷബാധയ്ക്കെതിരെയുള്ള കുത്തിവെയ്പ്പുകളും ചികിത്സയും തേടേണ്ടി വന്നു.
പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ ഗുരുതര വീഴ്ചയാണ് അപകടത്തിന് കാരണമെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം വേണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട് തങ്കപ്പൻ തളിപ്പറമ്പ് മുൻസിഫ് കോടതിയെ സമീപിച്ചു (OS No. 130/2010). മുൻസിഫ് കോടതി തങ്കപ്പന് അനുകൂലമായി 10,000 രൂപയും 6% പലിശയും നഷ്ടപരിഹാരം വിധിച്ചു. പയ്യന്നൂർ സബ് കോടതിയും ഈ വിധി ശരിവെച്ചു. തുടർന്നാണ് പഞ്ചായത്ത് ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.
⚖️ പ്രസക്തമായ നിയമ പ്രശ്നങ്ങളും കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളും:
- സമയപരിധി (Limitation Period): കേസ് നൽകാൻ 6 മാസത്തെ സമയപരിധിയേ ഉള്ളൂവെന്ന പഞ്ചായത്തിന്റെ വാദം തള്ളി. പഞ്ചായത്ത് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 249(1)(b) അല്ലെങ്കിൽ ലിമിറ്റേഷൻ ആക്ടിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 72 അല്ല, മറിച്ച് ലിമിറ്റേഷൻ ആക്ട് ആർട്ടിക്കിൾ 113 (3 വർഷം) ആണ് ബാധകം.
- കാരണം (Cause of Action): പഞ്ചായത്ത് ചുമതല നിർവ്വഹിക്കാത്തതുകൊണ്ട് മാത്രം കേസ് നൽകാനാകില്ല, പൗരന് കടിയേറ്റ് പരിക്ക് പറ്റുമ്പോഴാണ് കേസിനാസ്പദമായ ‘കാരണം’ ഉണ്ടാകുന്നത്.
- ABC ചട്ടങ്ങൾ 2001: തെരുവുനായ്ക്കളെ വന്ധ്യംകരിക്കാനും വാക്സിൻ നൽകാനും വാർഡ് തല മോണിറ്ററിംഗ് കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കാനും പഞ്ചായത്തിന് കടമയുണ്ട്.
മുൻ വിധികൾ പുനഃപരിശോധിച്ചു
‘കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കോഴിക്കോട് വി. വെളുത്തേടത്ത് ബിന്ദു’ കേസിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട തെരുവുനായ കടിക്ക് കോർപ്പറേഷൻ ഉത്തരവാദിയല്ലെന്ന മുൻ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് വിധി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് തള്ളി. എന്നാൽ ‘പോറത്തിശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വി. ആന്റണി’ കേസിൽ പഞ്ചായത്തിന് ബാധ്യതയുണ്ടെന്ന വിധി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ശരിവെച്ചു. സുപ്രീം കോടതിയുടെ സമീപകാല വിധിയായ In Re: City Hounded By Strays, Kids Pay Price (2026 INSC 506) ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ നിർണ്ണായക തീരുമാനം.
വയോധികനായ തങ്കപ്പന് നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ട 10,000 രൂപ യാതൊരു കാരണവശാലും അമിതമല്ലെന്നും തികച്ചും ന്യായമായ തുകയാണെന്നും വ്യക്തമാക്കിയ ഹൈക്കോടതി പഞ്ചായത്തിന്റെ രണ്ടാം അപ്പീൽ ചെലവുകളോടെ തള്ളുകയായിരുന്നു.