കൊച്ചി: പ്രവേശന വിവരവിജ്ഞാപനത്തിൽ (Information Brochure) നിഷ്കർഷിച്ചിരിക്കുന്ന കർശന തീയതികൾക്കുള്ളിൽ റിസർവേഷൻ രേഖകൾ നൽകിയില്ലെന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ യോഗ്യരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സംവരണ ആനുകൂല്യം നിഷേധിക്കരുതെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ചിലെ (IISER) പ്രവേശന നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലാണ് ജസ്റ്റിസ് ബെച്ചു കുര്യൻ തോമസിന്റെ സുപ്രധാന വിധിന്യായം. (കേസ്: വിദ്യാശങ്കർ വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ – 2026 (8) KLR 138).

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

IISER പ്രവേശന പരീക്ഷ എഴുതി ഉയർന്ന റാങ്ക് കരസ്ഥമാക്കിയ വിദ്യാർത്ഥികൾ സമർപ്പിച്ച ഒ.ബി.സി നോൺ-ക്രീമിലെയർ (OBC-NCL) സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ പ്രവേശന അതോറിറ്റി നിരസിച്ചതാണ് കേസിന് ആധാരം. 2026 ഏപ്രിൽ 1-നോ അതിനു ശേഷമോ ലഭിച്ചതും 2026 ജൂൺ 21-ന് മുമ്പ് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തതുമായ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ മാത്രമേ പരിഗണിക്കൂ എന്നായിരുന്നു ബ്രോഷറിലെ വ്യവസ്ഥ. എന്നാൽ ഹർജിക്കാർ സമർപ്പിച്ച സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ഈ തീയതിക്ക് തൊട്ടുമുമ്പോ അല്ലെങ്കിൽ ജൂൺ 21-ന് ശേഷമോ ആണ് ഔദ്യോഗികമായി ലഭിച്ചത്.

ഇതേത്തുടർന്ന് ഇവരെ ഒ.ബി.സി സംവരണ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കി പൊതുവിഭാഗത്തിലേക്ക് (General Category) മാറ്റിക്കൊണ്ട് പ്രവേശന അതോറിറ്റി ഉത്തരവിറക്കി. ഇതിനെതിരെയാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾ അഭിഭാഷകരായ ഡി. കിഷോർ, മീര ഗോപിനാഥ്, ആർ. മുരളീകൃഷ്ണൻ, പി.കെ. മുഹമ്മദ് ജമീൽ എന്നിവർ മുഖേന ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

“പരീക്ഷാ യോഗ്യതയും റിസർവേഷൻ തെളിയിക്കലും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്. പരീക്ഷ എഴുതാനുള്ള അടിസ്ഥാന യോഗ്യതയിൽ ഇളവ് പാടില്ല. എന്നാൽ സംവരണ അർഹത തെളിയിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ സമർപ്പിക്കുന്നത് നടപടിക്രമം (Procedure) മാത്രമാണ്. അവിടെ സാഹചര്യം അനുസരിച്ച് അയവുവരുത്താം.”

— ഹൈക്കോടതി വിധിന്യായത്തിൽ നിന്ന് (ഖണ്ഡിക 14, 15)

ഹൈക്കോടതിയുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ

  1. ആർട്ടിക്കിൾ 226 പ്രകാരമുള്ള റിട്ട് അധികാരം: പ്രവേശന ബ്രോഷറിൽ തർക്കങ്ങൾ ഒഡീഷയിലെ കോടതികളുടെ അധികാരപരിധിയിൽ മാത്രമേ വരു എന്ന് എഴുതിവെച്ചാലും ഭരണഘടന നൽകുന്ന റിട്ട് അധികാരപരിധി തടയാനാവില്ല. ഹർജിക്കാർക്ക് നിഷേധ സന്ദേശം ലഭിച്ചത് കേരളത്തിലായതിനാൽ കേസ് കേൾക്കാൻ കേരള ഹൈക്കോടതിക്ക് പൂർണ്ണ അധികാരമുണ്ട്.
  2. നടപടിക്രമങ്ങളിലെ ഇളവ്: സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഡോളി ഛന്ദ (2005), റാം കുമാർ ഗിജ്‌റോയ (2016) കേസുകളിലെ തത്വങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, സംവരണ അർഹത തെളിയിക്കുന്ന രേഖകൾ പ്രവേശന സമയത്തിന് മുമ്പ് ലഭ്യമാക്കിയാൽ മതിയാകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
  3. യുക്തിസഹമല്ലാത്ത നിരസിക്കൽ: വിദ്യാർത്ഥികൾ ഒ.ബി.സി എൻ.സി.എൽ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നവരാണെന്ന് വ്യക്തമായിരിക്കെ, തീയതിയുടെ സാങ്കേതികത്വം പറഞ്ഞ് പ്രവേശനം തടഞ്ഞ നടപടി അന്യായവും ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവുമാണ്.

കോടതിയുടെ അന്തിമ ഉത്തരവ്

ഹർജിക്കാർ സമർപ്പിച്ച ഒ.ബി.സി-എൻ.സി.എൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നിരസിച്ച പ്രവേശന അതോറിറ്റിയുടെ ഉത്തരവുകൾ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ഹർജിക്കാരെ ഒ.ബി.സി സംവരണ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി റാങ്ക് കണക്കാക്കി IISER പ്രവേശനത്തിന് പരിഗണിക്കണമെന്ന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.