ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഏകാദശി ആഘോഷങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച് നടന്നുവരുന്ന ‘കോടതി വിളക്ക്’ വഴിപാടിന്റെ പേര് മാറ്റാൻ ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ചടങ്ങ് പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി, ‘കോടതി വിളക്ക്’ എന്ന പേര് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അല്ലെങ്കിൽ കോടതികൾക്ക് ഇതിൽ ഔദ്യോഗിക പങ്കാളിത്തമുണ്ടെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇടയാക്കുമെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ജസ്റ്റിസ് രാജ വിജയരാഘവൻ വി., ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. ജയകുമാർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് കേസിൽ ചരിത്രപ്രധാനമായ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ‘ഗുരുബാബ ആശ്രമം’ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ശ്രീമതി രാജേശ്വരി നൽകിയ പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എടുത്ത സുഓ മോട്ടോ ഹർജിയിലാണ് (DBP No. 124 of 2024) ഹൈക്കോടതിയുടെ നടപടി.

“നാമരൂപേ വ്യാകരോതി”: ഉപനിഷത് സൂക്തം ഉദ്ധരിച്ച് കോടതി

ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷത്തിലെ “നാമരൂപേ വ്യാകരോതി” (Nāma-rūpe vyākaroti – പേരുകളും രൂപങ്ങളും വസ്തുക്കളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള വഴികൾ മാത്രമാണ്; അവ അവയുടെ ആത്യന്തിക സാരാംശത്തെ നിർവ്വചിക്കുന്നില്ല) എന്ന സംസ്കൃത പ്രമാണസൂക്തം ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. ജയകുമാർ എഴുതിയ വിധിന്യായം ആരംഭിക്കുന്നത്.

ക്ഷേത്രത്തിൽ ‘കോടതി വിളക്ക്’ നടത്തുന്നതും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതും പൂർണ്ണമായും തടയേണ്ടതില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. ചടങ്ങ് ഭരണഘടനാ തത്ത്വങ്ങൾക്കോ സ്ഥാപനപരമായ മര്യാദകൾക്കോ എതിരായിട്ടാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് കരുതാൻ സാധിക്കില്ല. ജുഡീഷ്യൽ ഓഫീസർമാർ ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമൊന്നുമില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

“മതേതര ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ, ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക മതത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കോടതികൾ പങ്കാളികളാകാൻ പാടില്ല.”

— 2022 നവംബർ 1-ലെ ഹൈക്കോടതി ഔദ്യോഗിക സർക്കുലറിൽ നിന്ന്

എന്നാൽ, “കോടതി വിളക്ക്” എന്ന പേര് ഒരു ജുഡീഷ്യൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പങ്കാളിത്തമോ അംഗീകാരമോ ഉണ്ടെന്ന തെറ്റായ സന്ദേശം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നൽകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ, നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ നിഷ്പക്ഷത സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഇതിന് അനുയോജ്യമായ മറ്റൊരു പേര് സ്വീകരിക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കണം.

ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശം: ബാധിതരായ എല്ലാ കക്ഷികൾക്കും ആക്ഷേപങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാൻ അവസരം നൽകിയ ശേഷം, മൂന്ന് മാസത്തിനകം ‘കോടതി വിളക്ക്’ എന്നതിന് പകരം മറ്റൊരു അനുയോജ്യമായ പേര് തീരുമാനിക്കാൻ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം മാനേജിങ് കമ്മിറ്റിയോട് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

ചാവക്കാട് മുനിസിഫ് കോടതി ബാർ അസോസിയേഷനിലെ അഭിഭാഷകരും ജീവനക്കാരും ചേർന്ന രൂപീകരിച്ച ‘ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ ഏകാദശി കോർട്ട് വിളക്ക് സെലിബ്രേഷൻ കമ്മിറ്റി’യാണ് മുൻപ് ഈ വഴിപാട് നടത്തിയിരുന്നത്. പണം സമാഹരിച്ചിരുന്നത് അഭിഭാഷകരിൽ നിന്നും ഹൈന്ദവ വിശ്വാസികളിൽ നിന്നുമായിരുന്നു.