കസ്റ്റംസ് ബോണ്ടഡ് ഇൻലാൻഡ് കണ്ടെയ്നർ ഡിപ്പോകൾക്കുള്ളിൽ (ICD) ഭാരമേറിയ ചരക്ക് പെട്ടികൾ അടുക്കിവെക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘രീച്ച് സ്റ്റാക്കർ’ (Reach Stacker) യന്ത്രങ്ങൾ മോട്ടോർ വാഹന നിയമത്തിന്റെ (Motor Vehicles Act, 1988) പരിധിയിൽ വരുന്ന മോട്ടോർ വാഹനമല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. കൂടാതെ, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായി പ്രവേശനമില്ലാത്ത ഇത്തരം കണ്ടെയ്നർ ഡിപ്പോകൾക്കുള്ളിലെ റോഡുകൾ മോട്ടോർ വാഹന നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 2(34) പ്രകാരമുള്ള ‘പൊതുസ്ഥലം’ (Public Place) ആയി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്നും പരമോന്നത കോടതി വ്യക്തത വരുത്തി.

ഡൽഹി തുഗ്ലക്കാബാദിലെ ഇൻലാൻഡ് കണ്ടെയ്നർ ഡിപ്പോയിൽ വച്ച് 2013 സെപ്റ്റംബർ 5-ന് രീച്ച് സ്റ്റാക്കർ തട്ടി വലതുകാൽ നഷ്ടപ്പെട്ട ഋഷി രഞ്ജൻ മിശ്ര എന്നയാൾക്ക് എം.എ.സി.ടി (MACT) നിയമപ്രകാരം നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ 2019 സെപ്റ്റംബർ 5-ലെ വിധി റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഉത്തരവ്. കണ്ടെയ്നർ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ് സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ (Civil Appeal No. 10526 of 2024) അനുവദിച്ചാണ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് നോങ്മെയ്കാപം കോട്ടീശ്വർ സിംഗ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ ചരിത്രപ്രധാനമായ ഈ വിധി.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലവും നിയമ തർക്കവും

2013-ൽ തുഗ്ലക്കാബാദ് ഡിപ്പോയിൽ വച്ചുണ്ടായ അപകടത്തിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ ഋഷി രഞ്ജൻ മിശ്ര, 75 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ട് സാകേത് മോട്ടോർ ആക്സിഡന്റ് ക്ലെയിംസ് ട്രൈബ്യൂണലിനെ (MACT) സമീപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ രീച്ച് സ്റ്റാക്കർ മോട്ടോർ വാഹനമല്ലെന്നും അതിനാൽ എം.എ.സി.ടി ഹർജി നിലനിൽക്കില്ലെന്നും കാട്ടി ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയും കണ്ടെയ്നർ കോർപ്പറേഷനും സി.പി.സി ഓർഡർ 7 റൂൾ 11 പ്രകാരം ഹർജി നൽകി. 2018 ജനുവരി 9-ന് ട്രൈബ്യൂണൽ ഹർജി അനുവദിക്കുകയും ക്ലെയിം തള്ളുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ ഇതിനെതിരെ സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിൽ, ‘വെസ്റ്റേൺ കോൾഫീൽഡ്സ്’ കേസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ട്രൈബ്യൂണൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കുകയും രീച്ച് സ്റ്റാക്കർ മോട്ടോർ വാഹനമാണെന്ന് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്നാണ് കണ്ടെയ്നർ കോർപ്പറേഷൻ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ 4 പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ:

1. അമിത ഭാരവും റോഡ് യോഗ്യതയും: റോഡ് ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിജ്ഞാപന പ്രകാരം സാധാരണ പൊതുനിരത്തുകളിൽ ഓടിക്കാൻ അനുമതിയുള്ള ഭാരവാഹനങ്ങളുടെ പരമാവധി പരിധി 49 ടൺ ആണ്. എന്നാൽ രീച്ച് സ്റ്റാക്കറിന് ഭാരമില്ലാത്തപ്പോൾ തന്നെ 71.8 ടണ്ണും, ചരക്ക് ഉയർത്തുമ്പോൾ 102 ടണ്ണോളവും ഭാരമുണ്ട്. പൊതുനിരത്തിലൂടെ സാധാരണ ഗതിയിൽ ഇവ ഓടിക്കാൻ കഴിയില്ല.
2. ഐ.സി.ഡി പൊതുസ്ഥലമല്ല (Not a Public Place): ഇന്ത്യൻ കസ്റ്റംസ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 7 പ്രകാരം പ്രഖ്യാപിച്ച ബോണ്ടഡ് മേഖലയാണ് തുഗ്ലക്കാബാദ് ഐ.സി.ഡി. പാസുകളും അനുമതിയും ഉള്ളവർക്ക് മാത്രമാണ് പ്രവേശനം. അതിനാൽ അവിടുത്തെ റോഡുകളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അവകാശപൂർവ്വം പ്രവേശനമില്ലാത്തതിനാൽ അത് മോട്ടോർ വാഹന നിയമപ്രകാരമുള്ള ‘പൊതുസ്ഥലം’ അല്ല.
3. സെക്ഷൻ 2(28) അപവാദ നിബന്ധന (Exclusion Clause): ഫാക്ടറികളിലോ അടച്ചിട്ട വളപ്പുകളിലോ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രത്യേകമായി നിർമ്മിച്ച യന്ത്രങ്ങളെ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ നിർവ്വചനത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. രീച്ച് സ്റ്റാക്കർ ഈ വിഭാഗത്തിലാണ് വരുന്നത്.
4. രജിസ്ട്രേഷൻ ആവശ്യമില്ല: ഇത്തരം യന്ത്രങ്ങൾക്ക് മോട്ടോർ വാഹന നിയമം സെക്ഷൻ 39 പ്രകാരമുള്ള ആർ.സി (Registration) ആവശ്യമില്ലെന്ന ഹൈദരാബാദ് ജോയിന്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്മീഷണറുടെ മുൻ ഉത്തരവും കോടതി ശരിവെച്ചു.