നിയമ വാർത്ത
ചെക്ക് കേസിൽ പരാതിക്കാരന്റെ സാമ്പത്തിക ശേഷി തർക്കം: വക്കീൽ നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകിയ വേളയിൽ ഉന്നയിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി; പ്രതിയുടെ acquittal റദ്ദാക്കി ശിക്ഷിച്ചു
എൻ.ഐ ആക്ട് സെക്ഷൻ 118, 139 പ്രകാരമുള്ള നിയമപരമായ അനുമാനം (Statutory Presumption) പ്രതിക്ക് ഖണ്ഡിക്കാനായില്ല. വിചാരണ കോടതിയുടെ വെറുതെ വിടൽ ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി തിരുത്തി.
കൊച്ചി: നെഗോഷ്യബിൾ ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് ആക്ട് (N.I. Act) സെക്ഷൻ 138 പ്രകാരമുള്ള ചെക്ക് അനാദരിക്കൽ കേസുകളിൽ, പരാതിക്കാരന് വായ്പ നൽകാനുള്ള സാമ്പത്തിക ശേഷി (Financial Capacity) ഇല്ലായിരുന്നുവെന്ന വാദം പ്രതി ഉന്നയിക്കേണ്ടത് നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകുന്ന ഘട്ടത്തിലാണെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമപരമായ ഡിമാൻഡ് നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകാതിരിക്കുകയോ, മറുപടിയിൽ സാമ്പത്തിക ശേഷിയെക്കുറിച്ച് തർക്കിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്ത ശേഷം പിന്നീട് വിചാരണ വേളയിൽ ഈ വാദം ഉന്നയിച്ച് രക്ഷപ്പെടാൻ പ്രതിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് എ. ബദറുദ്ദീൻ ഉത്തരവിട്ടു.
തിരുവനന്തപുരം ഒന്നാം ക്ലാസ് മജിസ്ട്രേറ്റ് (താത്കാലികം) കോടതി പ്രതിയായ എസ്. അനിൽകുമാറിനെ വെറുതെ വിട്ടുകൊണ്ടുള്ള വിധി റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് ഹൈക്കോടതി പരാതിക്കാരനായ ഡി. ചന്ദ്രന്റെ അപ്പീൽ (Crl.A No. 932/2021) അനുവദിച്ചത്. പ്രതിയെ സെക്ഷൻ 138 പ്രകാരം കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടെത്തിയ കോടതി, കോടതി പിരിയുന്നതുവരെ തടവിനും 8,15,000 രൂപ പിഴയടക്കാനും ശിക്ഷിച്ചു.
ചെക്ക് മടക്ക കേസ് വിധിന്യായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വീഡിയോ റിപ്പോർട്ട് കാണാം.
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
ബി.എസ്.എൻ.എൽ (BSNL) റിട്ടയേർഡ് ജീവനക്കാരനായ പരാതിക്കാരൻ ഡി. ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് 7,00,000/- (ഏഴ് ലക്ഷം) രൂപ കടം വാങ്ങിയ പ്രതി എസ്. അനിൽകുമാർ, തുക തിരിച്ചടക്കുന്നതിനായി 28.01.2013 തീയതി വെച്ച് നൽകിയ 140482-ാം നമ്പർ ചെക്ക് ബാങ്കിൽ ഹാജരാക്കിയപ്പോൾ “Payment stopped by drawer” (സ്റ്റോപ്പ് പേയ്മെന്റ്) എന്ന എൻഡോഴ്സ്മെന്റോടെ മടങ്ങുകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് legal notice അയച്ചെങ്കിലും തുക തിരികെ ലഭിക്കാത്തതിനെ തുടർന്നാണ് പരാതിക്കാരൻ വിചാരണ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
എന്നാൽ വിചാരണ വേളയിൽ, 2011-ൽ 2,35,000 രൂപ മാത്രമാണ് വാങ്ങിയതെന്നും അതിലേക്ക് ഈടായി നൽകിയ ശൂന്യമായ (Blank Signed) ചെക്കാണിതെന്നും പ്രതി വാദിച്ചു. കൂടാതെ പരാതിക്കാരൻ ഏഴ് ലക്ഷം രൂപ വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചുവെന്ന വാദം അവിശ്വസനീയമാണെന്നും, ചെക്കിലെ ഒപ്പും വിവരങ്ങൾ എഴുതിയ മഷിയും വെവ്വേറെയാണെന്നും ആരോപിച്ച് വിചാരണ കോടതി പ്രതിയെ വെറുതെ വിടുകയായിരുന്നു.
“വക്കീൽ നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകുമ്പോൾ പരാതിക്കാരന്റെ സാമ്പത്തിക ശേഷിയെപ്പറ്റി തർക്കം ഉന്നയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, വിചാരണ വേളയിൽ തനിക്കത്രയും പണം നൽകാനുള്ള ശേഷിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത പരാതിക്കാരനില്ല. സുപ്രീം കോടതിയുടെ കുന്തേഗൗഡ കേസിലെ തത്വം ഇവിടെ പൂർണ്ണമായും ബാധകമാണ്.”
— ജസ്റ്റിസ് എ. ബദറുദ്ദീൻ (വിധിന്യായം പേജ് 5)സുപ്രീം കോടതി വിധി ഉദ്ധരിച്ച് ഹൈക്കോടതി
സുപ്രീം കോടതി അടുത്തിടെ പുറപ്പെടുവിച്ച കുന്തേഗൗഡ വി. തുരുബയ്യ (Kuntegowda v. Thurubaiah – 2026 INSC 790) വിധി ഉദ്ധരിച്ചാണ് ഹൈക്കോടതി ഈ നിർണ്ണായക ഉത്തരവ് കൈക്കൊണ്ടത്.
- നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകണം: വക്കീൽ നോട്ടീസ് ലഭിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പരാതിക്കാരന് തുക നൽകാനുള്ള സാമ്പത്തിക ശേഷിയില്ലെന്ന് പ്രതി വ്യക്തമായി തർക്കമുന്നയിക്കണം.
- ആദ്യ ഭാരം (Initial Burden): ചെക്കിൽ ഒപ്പ് തന്റേതാണെന്ന് പ്രതി സമ്മതിച്ചാൽ അല്ലെങ്കിൽ തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ, സെക്ഷൻ 118, 139 പ്രകാരമുള്ള നിയമപരമായ അനുമാനം പരാതിക്കാരന് അനുകൂലമായി നിലവിൽ വരും.
- തെളിവുഭാരം (Burden of Proof): പിന്നീട് ഈ അനുമാനം തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത (Rebuttal) പ്രൊബബിലിറ്റികളുടെ മുൻഗണന (Preponderance of probabilities) അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രതിയുടേതാണ്.
ഹൈക്കോടതിയുടെ മറ്റ് പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ
1. മഷിയുടെ വ്യത്യാസവും വിവരങ്ങൾ പൂരിപ്പിച്ചതും: ചെക്കിൽ ഒപ്പിട്ട മഷിയും തീയതിയും തുകയും എഴുതിയ മഷിയും വ്യത്യസ്തമാണെന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ചെക്ക് അസാധുവാകില്ല. നിയമപ്രകാരം ചെക്കിന്റെ വിവരങ്ങൾ മറ്റൊരാൾ പൂരിപ്പിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.
2. പണം വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചത് അവിശ്വസനീയമല്ല: സർവീസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച വ്യക്തി പ്രതിമാസം തനിക്കുള്ള സമ്പാദ്യത്തിൽ നിന്നും പണം വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചുവെന്ന് മൊഴി നൽകിയത് അവിശ്വസനീയമായി കാണാനാകില്ല. കൂടുതൽ സംശയങ്ങൾ പ്രതി ക്രോസ് വിസ്താരത്തിൽ ചോദിച്ചിട്ടുമില്ല.
3. പണം തിരിച്ചടച്ചതിന് തെളിവില്ല: ബാങ്ക് വഴി മാറ്റിയ 35,000 രൂപയല്ലാതെ ബാക്കി കട തുക തിരിച്ചടച്ചുവെന്ന് തെളിയിക്കാൻ രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവുകളൊന്നും പ്രതി ഹാജരാക്കിയില്ല.
ശിക്ഷാ വിധി
അപ്പീൽ പൂർണ്ണമായി അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി, തിരുവനന്തപുരം മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. പ്രതി എസ്. അനിൽകുമാറിന് താഴെ പറയുന്ന ശിക്ഷകൾ ചുമത്തി:
നിയമ വിചാരം: ഈ വിധി ചെക്ക് കേസുകളിൽ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾ
ചെക്ക് കേസുകളിൽ പ്രതികൾ സ്ഥിരമായി ഉന്നയിക്കാറുള്ള ഒന്നാണ് “പരാതിക്കാരന് സാമ്പത്തിക ശേഷിയില്ല” എന്ന വാദം. മുൻകാലങ്ങളിൽ ക്രോസ് വിസ്താര വേളയിൽ പെട്ടെന്ന് ഈ ചോദ്യമുയർത്തി പരാതിക്കാരനെ വിഷമത്തിലാക്കുന്ന തന്ത്രം പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഹൈക്കോടതി വിധിയിലൂടെ ഇനിമുതൽ ലീഗൽ നോട്ടീസ് ലഭിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഇത്തരം വാദങ്ങൾ രേഖാമൂലം ഉന്നയിക്കേണ്ടി വരും.
| കോടതി: | കേരള ഹൈക്കോടതി |
| ജഡ്ജി: | ജസ്റ്റിസ് എ. ബദറുദ്ദീൻ |
| ഹർജിക്കാരൻ: | ഡി. ചന്ദ്രൻ (അഡ്വ. എം.ആർ. ഹരിരാജ് സീനിയർ) |
| എതിർകക്ഷി: | എസ്. അനിൽകുമാർ (അഡ്വ. കെ.പി. മധു) |
| തുക: | ₹ 7,00,000/- (ചെക്ക് തുക) |
| വിധിച്ച പിഴ: | ₹ 8,15,000/- |
| നിയമ വകുപ്പ്: | NI Act Sec 138, 118, 139 |
പ്രധാന നിയമ വകുപ്പുകൾ
വിധിക്കായി ഉദ്ധരിച്ച പ്രധാന കേസുകൾ
- 1. Kuntegowda v. Thurubaiah (2026 INSC 790) നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകുമ്പോൾ സാമ്പത്തിക ശേഷി ചോദ്യം ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ വിചാരണയിൽ വാദിക്കാനാകില്ല.
- 2. Kalamani Tex v. P. Balasubramanian (2021) 5 SCC 283 ഒപ്പ് സമ്മതിച്ചാൽ സെക്ഷൻ 118, 139 പ്രകാരമുള്ള അനുമാനം ലഭിക്കും.
- 3. Modi Cements Ltd. v. Kuchil Kumar Nandi (1998) 3 SCC 249 ‘Stop Payment’ നൽകിയാലും സെക്ഷൻ 138 ബാധകമാണ്.
സാധാരണക്കാരുടെ സംശയങ്ങൾ (Q&A)
ചോദ്യം: ചെക്ക് മടങ്ങിയാൽ നോട്ടീസിന് മറുപടി നൽകേണ്ടത് നിർബന്ധമാണോ?
ഉത്തരം: അതെ. നിർബന്ധമായും മറുപടി നൽകണം. ഇല്ലെങ്കിൽ പരാതിക്കാരന്റെ ആരോപണങ്ങൾ പ്രതി നിശ്ശബ്ദമായി സമ്മതിച്ചതായി കോടതി കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്.
ചോദ്യം: പൂരിപ്പിച്ചു നൽകിയ ചെക്ക് അല്ലെങ്കിൽ കേസ് നിലനിൽക്കുമോ?
ഉത്തരം: നിലനിൽക്കും. ഒപ്പ് നിങ്ങളുടെതാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ വിവരങ്ങൾ വേറെ മഷിയിൽ എഴുതിയാലും ചെക്ക് വാലിഡ് ആണ്.
കേരള ലോ റിപ്പോർട്ടർ (KLR 2026)
ഹൈക്കോടതി വിധിന്യായങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണ വിവരങ്ങൾ വായിക്കാൻ കെ.എൽ.ആർ വരിക്കാരാകൂ.