ന്യൂഡൽഹി: സംസ്ഥാന ബാർ കൗൺസിലുകളിൽ വനിതാ അഭിഭാഷകർക്ക് 30 ശതമാനം പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാൻ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ (BCI) തീരുമാനിച്ചു. സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവ് നടപ്പിലാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ തീരുമാനം. അതേസമയം, നിലവിലുള്ള സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി അംഗസംഖ്യയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിയെയും ഒഴിവാക്കില്ലെന്നും ബി.സി.ഐ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ജൂലൈ 19-ന് ചേർന്ന ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ ജനറൽ കൗൺസിൽ യോഗത്തിലാണ് ഈ സുപ്രധാന തീരുമാനമെടുത്തത്. തുടർന്ന് ജൂലൈ 21-ന് ഹൈപ്പവേർഡ് ഇലക്ഷൻ കമ്മിറ്റികൾക്കും റിട്ടേണിങ് ഓഫീസർമാർക്കും ഇതുസംബന്ധിച്ച സർക്കുലർ അയച്ചു. 1961-ലെ അഡ്വക്കറ്റ്സ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 3(2)(b) പ്രകാരം നിലവിലുള്ള 15, 20 അല്ലെങ്കിൽ 25 സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കില്ല. പകരം ആവശ്യാനുസരണം അധിക സീറ്റുകൾ സൃഷ്ടിച്ച് വനിതാ പ്രാതിനിധ്യം തികയ്ക്കാനാണ് ബി.സി.ഐ തത്ത്വത്തിൽ അംഗീകാരം നൽകിയത്.

ഡിസംബർ 8-ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയും പശ്ചാത്തലവും

2025 ഡിസംബർ 8-ന് സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ‘യോഗമായ എം.ജി. எதிർ യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ’ കേസിലെ വിധി നടപ്പിലാക്കാനാണ് ഈ പുതിയ നടപടി. സംസ്ഥാന ബാർ കൗൺസിലുകളിൽ അഭിഭാഷകരായ സ്ത്രീകൾക്ക് ആകെ 30 ശതമാനം പ്രാതിനിധ്യം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. ഇതിൽ 20 ശതമാനം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വഴിയും 10 ശതമാനം കോ-ഓപ്ഷൻ (നാമനിർദ്ദേശം) വഴിയുമായിരിക്കണം എന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയ പൂർത്തിയായ ശേഷം നിലവിലുള്ള പൊതു സീറ്റുകളിൽ നിന്ന് ജയിച്ചവരെ ഒഴിവാക്കി സംവരണം നടപ്പിലാക്കുന്നത് വലിയ നിയമതർക്കങ്ങൾക്കും ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾക്കും വഴിവെച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് അധിക സീറ്റുകൾ അനുവദിക്കുക എന്ന ഫോർമുലയിലേക്ക് ബി.സി.ഐ എത്തിയത്.

പുതിയ ഫോർമുല എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കും?

ബി.സി.ഐ അംഗീകരിച്ച പുതിയ സംവിധാനമനുസരിച്ച്, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വരുമ്പോൾ ജനറൽ റാങ്കിംഗിൽ വോട്ട് നേടി വിജയിക്കുന്ന വനിതകളെ ആദ്യം തന്നെ സംവരണ ക്വോട്ടയിലേക്ക് എണ്ണും. അതിനുശേഷവും സംവരണത്തിൽ കുറവുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമായിരിക്കും വോട്ട് മുൻഗണന അനുസരിച്ച് കൂടുതൽ വനിതകളെ അധിക സീറ്റുകൾ നൽകി ബോർഡിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തുക.

ഉദാഹരണത്തിന്, 25 അംഗ കൗൺസിലിൽ ഒരു വനിത പോലും ജനറൽ മത്സരത്തിൽ ജയിച്ചില്ലെങ്കിൽ ആകെ സീറ്റുകൾ 32 ആയി ഉയർത്തും. അതേസമയം, സാധാരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തന്നെ തനിച്ച് ജയിച്ച് വനിതകൾ കടന്നുവന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അധികമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കേണ്ട സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ ആനുപാതികമായ കുറവുണ്ടാകും. ഒരു വനിതാ സ്ഥാനാർത്ഥിയെയും രണ്ടുതവണ എണ്ണില്ലെന്നും ബി.സി.ഐ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഫലങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർദ്ദേശം

ഇതിനകം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ, റിട്ടേണിങ് ഓഫീസർമാർ ഫലം പുനഃപരിശോധിച്ച് വീണ്ടും പ്രസിദ്ധീകരിക്കണമെന്ന് ബി.സി.ഐ നിർദ്ദേശിച്ചു. ഉയർന്ന വോട്ട് നേടിയ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ നിലവിലുള്ള സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിനനുസരിച്ച് വിജയികളായി ആദ്യം പ്രഖ്യാപിക്കണം. ഇതിൽ കടന്നുവരുന്ന വനിതകളെ ക്വോട്ടയിൽ പെടുത്തും. കുറവുള്ള തസ്തികകൾ മാത്രം അധിക വനിതാ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ വോട്ട് മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ നൽകി നികത്തണം.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രേഖകൾ പൂർണ്ണമായി സൂക്ഷിക്കാനും അന്തിമ റാങ്ക് ലിസ്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പുകൾ കേന്ദ്ര ബാർ കൗൺസിലിന് അയക്കാനും നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. യാതൊരു കാരണവശാലും സാധാരണ രീതിയിൽ ജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒഴിവാക്കരുതെന്ന് റിട്ടേണിങ് ഓഫീസർമാർക്ക് കർശന നിർദ്ദേശമുണ്ട്.