LAWYERS OF KERALA
“സത്യവും ധർമ്മവും നീതിയും പ്രാപ്തമാക്കുന്ന ജനകീയ പത്രപ്രവർത്തനം”
‘ഉടമയുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ’ കയറ്റിയയച്ച ചരക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ റെയിൽവേയ്ക്ക് ബാധ്യതയില്ല: സുപ്രീം കോടതി
അയക്കുന്നയാളുടെ വീഴ്ച തെളിവുകളോടെ സ്ഥാപിച്ചില്ലെങ്കിൽ റെയിൽവേയിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കില്ല; ബജാജ് ട്രേഡിംഗ് കമ്പനിയുടെ ഹർജി സുപ്രീം കോടതി തള്ളി.
ന്യൂഡൽഹി, ജൂലൈ 16: റെയിൽവേ വഴി ‘ഉടമയുടെ സ്വന്തം ചുമതലയിൽ’ (Owner’s Risk Rate) കയറ്റി അയക്കുന്ന ചരക്കുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുറവിനോ നഷ്ടത്തിനോ റെയിൽവേ അധികൃതർക്ക് പൊതുവായ ബാധ്യതയില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. റെയിൽവേ ജീവനക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നും വീഴ്ചയോ (Negligence) ദുരനുഭവമോ (Misconduct) ഉണ്ടായെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത ചരക്ക് അയക്കുന്നയാൾക്കാണെന്ന് പരമോന്നത കോടതി വിധിച്ചു.
ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും അസമിലേക്ക് കയറ്റിയയച്ച 40,444 ചാക്ക് ഉപ്പിൽ 1,742 ചാക്കിന്റെ കുറവ് സംഭവിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മെസ്സേഴ്സ് ബജാജ് ട്രേഡിംഗ് കമ്പനി സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ ഹർജി തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് വിപുൽ എം. പഞ്ചോളി എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ നിർണായക ഉത്തരവ് (2026 INSC 711).
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം: 1,742 ചാക്ക് ഉപ്പ് കാണാതായ സംഭവം
2009 നവംബർ 10-നാണ് കേസിനാസ്പദമായ സംഭവം നടക്കുന്നത്. ഗുജറാത്തിലെ ചിരായ് ജംഗ്ഷനിൽ (CHIB) നിന്ന് അസമിലെ ധർമ്മനഗറിലേക്ക് (DMR) 40,444 ചാക്ക് ഉപ്പ് ബജാജ് ട്രേഡിംഗ് കമ്പനി റെയിൽവേ വാഗണുകൾ വഴി കയറ്റിയയച്ചു. എന്നാൽ ചരക്ക് അസമിൽ എത്തിയപ്പോൾ 38,702 ചാക്കുകൾ മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അതായത് 1,742 ചാക്ക് ഉപ്പിന്റെ കുറവ് കണ്ടെത്തി.
ഇതിനെത്തുടർന്ന് റെയിൽവേ അധികൃതർ 2010 മാർച്ച് 19-ന് ഷോർട്ടേജ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (Shortage Certificate No. 82/77/57) നൽകി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചാക്കൊന്നിന് 200 രൂപ നിരക്കിൽ ആകെ 3,48,400/- രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ട് കമ്പനി റെയിൽവേയ്ക്ക് നോട്ടീസ് നൽകുകയായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഗുവാഹത്തി റെയിൽവേ ക്ലെയിംസ് ട്രിബ്യൂണലും (RCT) തുടർന്ന് ഗൗഹാത്തി ഹൈക്കോടതിയും ഹർജിക്കാരന്റെ ക്ലെയിം തള്ളി. ഇതിനെതിരെയാണ് ഹർജിക്കാർ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
“വാഗണുകളിൽ ചരക്ക് നിറയ്ക്കുന്നത് റെയിൽവേ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിലല്ല നടന്നിട്ടുള്ളത്. കൂടാതെ റെയിൽവേ രസീതിൽ ‘അടങ്ങിയിരിക്കുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു’ (Said to Contain) എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. അതിനാൽ പ്രാരംഭ ഭാരം തെളിയിക്കേണ്ട ചുമതല ഹർജിക്കാരനാണ്.” — സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ നിന്ന്
നിയമപരമായ വിശകലനവും കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണവും
1989-ലെ റെയിൽവേ നിയമത്തിലെ 65(2), 93, 97 വകുപ്പുകൾ കേസിൽ വിശദമായി ബെഞ്ച് പരിശോധിച്ചു. വകുപ്പ് 93 അനുസരിച്ച് ചരക്കുകൾ കേടുപാടുകൾ കൂടാതെ എത്തിക്കേണ്ട പൊതുവായ ബാധ്യത റെയിൽവേയ്ക്കുണ്ട്. എന്നാൽ വകുപ്പ് 97-ൽ ആരംഭിക്കുന്ന ‘നോൺ-ഓബ്സ്റ്റാന്റെ ക്ലോസ്’ (Non-obstante clause – “Notwithstanding anything contained in section 93”) വകുപ്പ് 93-നേക്കാൾ മേൽക്കോയ്മ നൽകുന്നുവെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ചരക്കുകൾ ‘ഉടമയുടെ റിസ്കിൽ’ കയറ്റിയയക്കുമ്പോൾ, നഷ്ടത്തിന് റെയിൽവേ ഉത്തരവാദികളാകണമെങ്കിൽ റെയിൽവേ ജീവനക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് അശ്രദ്ധയോ വീഴ്ചയോ (Negligence) തെളിയിക്കപ്പെടണം. എന്നാൽ ഇവിടെ തങ്ങൾ അയച്ച യഥാർത്ഥ അളവ് എത്രയെന്ന് തെളിയിക്കാനുള്ള രേഖകൾ പോലും ഹർജിക്കാരൻ ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.
സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ പ്രധാന മുൻകാല വിധികൾ:
- Parchim Case (1917): വാങ്ങുന്നയാളുടെ റിസ്കിൽ ചരക്ക് സൂക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടസാധ്യത നിയമപരമായ ബാധ്യത വ്യക്തമാക്കുന്നു.
- Irrawaddy Flotilla Co. v. Bugwandass (1891): പൊതു ഗതാഗത സേവന ദാതാക്കളുടെ നിയമപരമായ കടമകളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രിവി കൗൺസിൽ വിധി.
- Mohd. Abdul Samad v. State of Telangana (2025): വകുപ്പുകളിലെ ‘Non-obstante clause’ പ്രയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ നിരീക്ഷണം.
- Rajkot Municipal Corpn. v. Manjulben Jayantilal Nakum (1997): നിയമപരമായി അശ്രദ്ധയും വീഴ്ചയും (Tort of Negligence) നിർവ്വചിച്ച മുൻവിധി.
റെയിൽവേ നിയമം 1989
കേസിന്റെ നാൾവഴി
-
10 നവംബർ 2009:
40,444 ചാക്ക് ഉപ്പ് ചിരായ് ജംഗ്ഷനിൽ നിന്ന് അസമിലേക്ക് അയച്ചു.
-
19 മാർച്ച് 2010:
1,742 ചാക്കിന്റെ കുറവ് കണ്ട് റെയിൽവേ ഷോർട്ടേജ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകി.
-
03 സെപ്റ്റംബർ 2012:
റെയിൽവേ ക്ലെയിംസ് ട്രിബ്യൂണൽ (RCT) ഗുവാഹത്തി ക്ലെയിം തള്ളി.
-
17 ഡിസംബർ 2024:
ഗൗഹാത്തി ഹൈക്കോടതി ഹർജി തള്ളി തടസ്സമില്ലാത്ത വിധി നൽകി.
-
16 ജൂലൈ 2026:
സുപ്രീം കോടതി അന്തിമ ഉത്തരവിലൂടെ ഹൈക്കോടതി വിധി ശരിവെച്ചു.
എന്താണ് ‘Said to Contain’?
റെയിൽവേ സൈഡിംഗുകളിൽ റെയിൽവേ ജീവനക്കാരുടെ അഭാവത്തിൽ വാഗണുകളിൽ ചരക്ക് നിറയ്ക്കുമ്പോഴാണ് റെയിൽവേ രസീതിൽ ‘Said to contain’ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇതിനർത്ഥം, “അയക്കുന്നയാൾ പറയുന്നു ഇത്രയും സാധനമുണ്ടെന്ന്, എന്നാൽ റെയിൽവേ അത് എണ്ണി തിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല” എന്നാണ്.
വ്യാപാരികൾ ജാഗ്രത പാലിക്കണം
വലിയ അളവിൽ ചരക്ക് നീക്കം നടത്തുന്ന വ്യവസായികളും വ്യാപാരികളും റെയിൽവേ നിയമങ്ങളിലെ ‘ഓണേഴ്സ് റിസ്ക്’, ‘സെയ്ഡ് ടു കണ്ടെയിൻ’ നിബന്ധനകളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ബോധവാന്മാരായിരിക്കണം. സൂപ്പർവിഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും തുടക്കത്തിലെ ബില്ലുകളും സൂക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ കോടതിയിൽ നിന്ന് അനുകൂല വിധി പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല.