പരസ്പര സമ്മതപ്രകാരമുള്ള വിവാഹമോചന വേളയിൽ ഒത്തുതീർപ്പാക്കിയ ജീവനാംശ തുക പൂർണ്ണമായി കൈമാറിക്കഴിഞ്ഞാൽ, തുടർന്ന് വാർഷിക വരുമാനത്തിന്റെ നിശ്ചിത ശതമാനം ജീവനാംശമായി നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നിയമപരമായി നിലനിൽപ്പില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിർണ്ണായക വിധി പ്രസ്താവിച്ചു. ബെംഗളൂരു സ്വദേശികളായ വിജയലക്ഷ്മി ആർ., സി.എൽ. ബാലാജി എന്നിവരുടെ സിവിൽ അപ്പീലിലാണ് (Civil Appeal No. 2026 / SLP (C) No. 19770/2025) ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് അഗസ്റ്റിൻ ജോർജ്ജ് മസീഹ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവ്.

കുടുംബ കോടതിയിലെ ഒത്തുതീർപ്പ് ഹർജി പ്രകാരം മകന്റെ പരിപാലനത്തിനായി നിശ്ചയിച്ച 2.20 കോടി രൂപ എതിർകക്ഷിയായ പിതാവ് പൂർണ്ണമായും നൽകിക്കഴിഞ്ഞ സാഹചര്യത്തിൽ, പിന്നീട് വാർഷിക വരുമാനത്തിന്റെ 20 ശതമാനം അവകാശപ്പെടാൻ മാതാവിന് നിയമപരമായി അർഹതയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മുൻപ് കർണ്ണാടക ഹൈക്കോടതിയും ബെംഗളൂരു കുടുംബ കോടതിയും പുറപ്പെടുവിച്ച വിധികൾ ശരിവെച്ചാണ് സുപ്രീം കോടതി അപ്പീൽ തള്ളിയത്.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലവും തർക്കവും

2000 മെയ് 7 നാണ് വിജയലക്ഷ്മിയും സി.എൽ. ബാലാജിയും വിവാഹിതരായത്. 2006 മാർച്ച് 20 ന് ഇവർക്ക് ആരവ് സി. ബാലാജി എന്ന മകൻ ജനിച്ചു. തുടർന്ന് ദമ്പതികൾ തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുകയും 2011 സെപ്റ്റംബർ 13 മുതൽ വേർപിരിഞ്ഞു താമസിക്കാൻ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 2013-ൽ ബെംഗളൂരു കുടുംബ കോടതിയിൽ (M.C. No. 3644/2013) ഇരുവരും ചേർന്ന് ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമത്തിലെ 13B വകുപ്പ് പ്രകാരം പരസ്പര സമ്മതപ്രകാരമുള്ള വിവാഹമോചന ഹർജി നൽകി.

2015 ഓഗസ്റ്റ് 29-ന് ഇരുഭാഗവും ഒപ്പുവെച്ച ഒത്തുതീർപ്പ് ഹർജിയിലെ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിച്ച് ഫാമിലി കോടതി വിവാഹമോചനത്തിന് അനുമതി നൽകി. എന്നാൽ ഈ കരാറിലെ 8, 9, 10 എന്നീ ക്ലോസുകളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തെച്ചൊല്ലിയാണ് പിന്നീട് തർക്കമുണ്ടായത്.

2017 ജൂലൈ 28-ഓടെ കരാറിലെ 2.20 കോടി രൂപ മുഴുവനായും പിതാവ് നൽകിതീർത്തിരുന്നു. എന്നാൽ 2022 മാർച്ച് 9-ന് മാതാവ് ബെംഗളൂരു കുടുംബ കോടതിയിൽ എക്സിക്യൂഷൻ ഹർജി നൽകുകയും, ക്ലോസ് 9 പ്രകാരമുള്ള 20% വാർഷിക വരുമാനം 2017 മുതൽ കണക്കാക്കി പലിശസഹിതം ഈടാക്കി നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഹർജി തള്ളിയ കുടുംബ കോടതി ഉത്തരവ് കർണ്ണാടക ഹൈക്കോടതിയും ശരിവെക്കുകയായിരുന്നു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ സുപ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ

സുപ്രീം കോടതി ഹർജി വിശദമായി പരിശോധിച്ച ശേഷം വ്യക്തമാക്കിയ തത്വങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്:

1. ഏകോപിത കരാർ (Composite Agreement): ക്ലോസുകൾ വെവ്വേറെ കാണാനാവില്ല. 2.20 കോടി രൂപ നൽകിത്തീർക്കുന്ന ഇടക്കാലയളവിലേക്ക് മാത്രമുള്ള താത്കാലിക ക്രമീകരണമായിരുന്നു 20% വരുമാനം നൽകൽ.
2. സമ്പൂർണ്ണ ആശ്വാസം (Final Settlement): ക്ലോസ് 10 പ്രകാരം 1 കോടി രൂപ നൽകിക്കഴിഞ്ഞാൽ “മറ്റു തുകയൊന്നും നൽകേണ്ടതില്ല” എന്ന പ്രയോഗം വ്യക്തവും തർക്കരഹിതവുമാണ്.
3. കക്ഷികളുടെ പെരുമാറ്റം (Conduct of Parties): 2017-ൽ മുഴുവൻ തുകയും ലഭിച്ച ശേഷം 2022 വരെ 5 വർഷക്കാലം മാതാവ് വാർഷിക വരുമാനത്തിന്റെ അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ല. ഇത് കരാർ അവസാനിച്ചു എന്ന് ഇരു കൂട്ടരും മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവാണ്.