ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ കേസുകളിൽ റഫറൻസ് കോടതി അനുവദിക്കുന്ന സൊളേഷ്യം (Solatium), അധിക തുക (Additional amount), നിയമപരമായ പലിശ (Statutory Interest) എന്നിവ മാത്രം ചോദ്യം ചെയ്ത് ഫയൽ ചെയ്യുന്ന അപ്പീലുകൾക്കും തർക്ക തുകയ്ക്ക് അനുസൃതമായ ‘അഡ് വാലോറം’ (Ad Valorem) കോർട്ട് ഫീ അടയ്ക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. 1894-ലെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമപ്രകാരം അനുവദിക്കുന്ന ഇത്തരം നിയമപരമായ ആനുകൂല്യങ്ങൾ കേവലം സ്വതന്ത്രമായ ആനുകൂല്യങ്ങളല്ലെന്നും, മറിച്ച് ഭൂവുടമയ്ക്ക് നൽകുന്ന ആകെ നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ (Compensation) അവിഭാജ്യ ഘടകമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

തെഹ്രി ഹൈഡ്രോ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് (THDC) നൽകിയ സിവിൽ അപ്പീൽ (Civil Appeal No. 3454 of 2019) തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് ആർ. മഹാദേവൻ, ജസ്റ്റിസ് മൻമോഹൻ എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ച് ഈ സുപ്രധാന തത്വം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചത്. ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതിയുടെ 2017 ഒക്ടോബർ 25-ലെ ഉത്തരവ് ചോദ്യം ചെയ്താണ് THDC സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചിരുന്നത്.

റഫറൻസ് കോടതി അനുവദിച്ച ഈ സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടറി ആനുകൂല്യങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്ത് THDC ഹൈക്കോടതിയിൽ ഫസ്റ്റ് അപ്പീൽ (First Appeal No. 33 of 2009) നൽകി. അപ്പീലിൽ തർക്ക തുക ₹ 2,34,03,602.05 ആയിരുന്നു. എന്നാൽ, ഭൂമിയുടെ വിപണി മൂല്യം (Market Value) തങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നില്ലെന്നും, സൊളേഷ്യവും പലിശയും നൽകിയതിനെ മാത്രമാണ് എതിർക്കുന്നതെന്നും വാദിച്ച് THDC വെറും 10 രൂപയുടെ ഫിക്‌സഡ് കോർട്ട് ഫീ (Fixed Court Fee) മാത്രമാണ് ഒടുക്കിയത്.

എന്നാൽ, അപ്പീലിലെ തർക്ക തുകയായ രണ്ടേകാൽ കോടിയിലധികം രൂപയ്ക്ക് അനുസൃതമായി അഡ് വാലോറം കോർട്ട് ഫീ അടയ്ക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇതിനെതിരെയാണ് THDC സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

“സൊളേഷ്യവും നിയമപരമായ പലിശയും ഭൂവുടമയ്ക്ക് നൽകുന്ന വെറുമൊരു സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യമല്ല. അത് വിപണി മൂല്യത്തിനൊപ്പം നിഴൽ പോലെ തുടരുന്നതും നഷ്ടപരിഹാര തുകയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകവുമാണ്.”

— സുപ്രീം കോടതി വിധിപ്പകർപ്പിൽ നിന്ന് (ജസ്റ്റിസ് ആർ. മഹാദേവൻ)

കോടതിയുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ:
1870-ലെ കോർട്ട് ഫീസ് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 8 പ്രകാരം, ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നഷ്ടപരിഹാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപ്പീലുകളിൽ കോടതി വിധിയിലൂടെ അനുവദിച്ച തുകയും അപ്പീൽ വാദി നൽകാൻ സമ്മതിക്കുന്ന തുകയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തിന്മേൽ അഡ് വാലോറം നിരക്കിൽ ഫീസ് അടയ്ക്കണം. നഷ്ടപരിഹാരത്തെ വിപണി മൂല്യമെന്നും സൊളേഷ്യമെന്നും വേർതിരിച്ച് കോർട്ട് ഫീസിൽ ഇളവ് നേടാൻ കഴിയില്ല.

ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന്റെ സുപ്രധാന വിധിയായ ‘സുന്ദർ വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (2001)’, കൂടാതെ ‘ഇന്ദോർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (1995)’ എന്നീ മുൻവിധികളും സുപ്രീം കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞു. സെക്ഷൻ 26(2) പ്രകാരം റഫറൻസ് കോടതിയുടെ അവാർഡ് ഒരു സിവിൽ കോടതി ഡിക്രിക്ക് (Decree) തുല്യമാണ്. അത്തരം ഒരു ഡിക്രിയിലെ തുക കുറയ്ക്കാനോ ഒഴിവാക്കാനോ അപ്പീൽ നൽകമ്പോൾ ആ തുകയ്ക്ക് കോർട്ട് ഫീ ഒടുക്കേണ്ടത് നിയമപരമായ ബാധ്യതയാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

നേരത്തെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഇടക്കാല ഉത്തരവനുസരിച്ച് THDC കമ്മി വന്ന കോർട്ട് ഫീ തുക ഹൈക്കോടതിയിൽ കെട്ടിവെച്ചിരുന്നതിനാൽ, ഇനി ഹൈക്കോടതിക്ക് അപ്പീലിൽ തുടർനടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകാമെന്നും സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിച്ച് അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കി.