ന്യൂഡൽഹി: കേസിൽ കക്ഷികളായ വ്യക്തികളെ കേൾക്കാതെയും അവർക്ക് വാദമുഖങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ നോട്ടീസ് നൽകി അവസരം നൽകാതെയും ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത് സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ (Natural Justice) ഗുരുതരമായ ലംഘനമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കർണാടക ഹൈക്കോടതിയുടെ ധാർവാഡ് ബെഞ്ച് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് വിപുൽ എം. പഞ്ചോളി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റെ നിർണ്ണായക വിധി.

സിവിൽ കേസുകളിൽ അപ്പീൽ കോടതിയായി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 226 പ്രകാരമുള്ള സെർഷ്യോററി (Certiorari) റിട്ട് ഹർജികൾ ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് പരമോന്നത കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. കീഴ്‌ക്കോടതികൾ ശേഖരിച്ച തെളിവുകൾ പുനഃപരിശോധിക്കാനോ അവയ്ക്ക് പകരം സ്വന്തം നിഗമനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനോ റിട്ട് കോടതികൾക്ക് അധികാരമില്ല.

“സ്വന്തം അവകാശങ്ങളെയും സ്വത്തുക്കളെയും ബാധിക്കുന്ന വിഷയത്തിൽ ഒരു കക്ഷിയെ കേൾക്കാതെ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത് നീതിനിഷേധമാണ്. ആഡി ആൾട്ടറം പാർട്ടിം (Audi Alteram Partem) എന്നത് ഭരണഘടനാപരമായ പ്രാധാന്യമുള്ള തത്ത്വമാണ്.” — സുപ്രീം കോടതി വിധിന്യായത്തിൽ നിന്ന്

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

കർണാടകയിലെ കുഷ്ടഗി സിവിൽ കോടതിയിൽ (O.S. No.165/1999) ബസയ്യ എന്ന വ്യക്തിയുടെ കുടുംബസ്വത്തിനെ ചൊല്ലി ആരംഭിച്ച തർക്കമാണ് കേസിന് ആധാരം. ബസയ്യയുടെ മരണശേഷം സ്വത്തുക്കളുടെ റവന്യൂ രേഖകൾ (ഖാത്ത) മകനായ ബസലിംഗയ്യയുടെ പേരിലേക്ക് മാറ്റി. 1983-ൽ ബസലിംഗയ്യ അന്തരിച്ചതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏക മകളായ ബസമ്മ (ഒന്നാം പ്രതി / അപ്പീലുകാരൻ) സ്വത്തുക്കൾ സ്വന്തം പേരിലേക്ക് മാറ്റുകയും മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് വിൽപ്പന നടത്തുകയും ചെയ്തു.

ഇതിനെതിരെ ബസയ്യയുടെ മക്കളായ വീരബസമ്മയും മലകജ്ജമ്മയും 2/3 ഓഹരി ആവശ്യപ്പെട്ട് കുടുംബസ്വത്ത് ഭാഗപ്പത്രത്തിന് കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. എന്നാൽ വസ്തുക്കൾ സ്വയം ആർജ്ജിതമാണെന്നും തങ്ങൾ സദ്ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വാങ്ങിയവരാണെന്നും വാങ്ങിയവർ വാദിച്ചു. 2015 ഏപ്രിൽ 20-ന് വിചാരണ കോടതി പ്ലെയിന്റീഫുമാരുടെ ഹർജി തള്ളി ഉത്തരവിട്ടു.

അപ്പീൽ കോടതിയും ഹൈക്കോടതി വിരോധവും

തുടർന്ന് നൽകിയ ഒന്നാം അപ്പീലിൽ (R.A. No.98/2015) സീനിയർ സിവിൽ ജഡ്ജ് കോടതി വിചാരണക്കോടതി വിധി ശരിവച്ചെങ്കിലും, വിധി ന്യായത്തിലെ പാരഗ്രാഫ് 24-ൽ ബസമ്മ ചില വസ്തുക്കൾ വൽപ്പന നടത്തിയത് സാധുവല്ലെന്നും വസ്തുക്കളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശവും കൈവശാവകാശവും ബസമ്മയ്ക്ക തന്നെയാണെന്നും നിരീക്ഷിച്ചു.

ഇതിൽ പ്രകോപിതനായ വാങ്ങലുകാരിൽ ഒരാളായ ഗോപരപ്പ (അഞ്ചാം പ്രതി) ഹൈക്കോടതിയിൽ ആർട്ടിക്കിൾ 226/227 പ്രകാരം റിട്ട് ഹർജി (W.P. No.102875/2021) നൽകി. ബസമ്മയ്ക്കും മകനായ ശിവയ്യയ്ക്കും നോട്ടീസ് അയക്കാതെ അല്ലെങ്കിൽ അവരെ കേൾക്കാതെ ഹൈക്കോടതി അപ്പീൽ കോടതിയുടെ പാരഗ്രാഫ് 24 ലെ കണ്ടെത്തലുകൾ പൂർണ്ണമായി റദ്ദാക്കി ഉത്തരവിട്ടു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിലപാട്

ഇതിനെതിരെ ബസമ്മയും മകൻ ശിവയ്യയും സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിലാണ് (Civil Appeal No. of 2026 / SLP(C) No.10183/2024) സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിധി. ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന്റെ ഹരി വിഷ്ണു കാമത്ത്, സയ്യിദ് യാക്കൂബ്, സി.സി.ആർ.എ.എസ് കേസ് വിധികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, സെർഷ്യോററി റിട്ട് മേൽനോട്ട അധികാരം മാത്രമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അപ്പീൽ കോടതി വിധിയിലെ പാരഗ്രാഫ് 24 റദ്ദാക്കിയ ഹൈക്കോടതി നടപടി തെറ്റാണെന്ന് വിധിച്ച സുപ്രീം കോടതി, ഫസ്റ്റ് അപ്പലേറ്റ് കോടതി വിധി പൂർണ്ണമായി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. നിയമപരമായ മറ്റ് മാർഗ്ഗങ്ങൾ തേടാൻ കക്ഷികൾക്ക് സ്വതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്നും കോടതി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.