നിയമവാർത്ത
“സത്യവും നീതിയും പൗരന്റെ അവകാശവുമാണ്” — NIYAMA VARTHA DAILY
തെരുവ് മൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണം: ഇരകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ സർക്കാരുകൾക്ക് ബാധ്യതയുണ്ട്
19 വർഷം നീണ്ട നിയമപോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ വിജയം; കാളയുടെ കുത്തേറ്റു മരിച്ചയാളുടെ ഭാര്യയ്ക്ക് 15 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിച്ചു. കേസ് നീണ്ടുപോയ ഘട്ടത്തിൽ തള്ളിപ്പറഞ്ഞ ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി.
ചിത്രം: സംഗ്രൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിൽ കേസിൽ നിർണ്ണായക വിധി പുറപ്പെടുവിച്ച ന്യൂഡൽഹിയിലെ സുപ്രീം കോടതി.
ന്യൂഡൽഹി: തെരുവ് മൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണം മൂലം പൗരന്മാർക്കുണ്ടാകുന്ന ജീവഹാനിക്കും പരിക്കുകൾക്കും സർക്കാരിനും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. 2007-ൽ പഞ്ചാബിലെ സംഗ്രൂരിൽ തെരുവ് കാളയുടെ കുത്തേറ്റു മരിച്ച വിജയ് കുമാർ എന്നയാളുടെ വിധവ നിഷയ്ക്ക് 15 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് എൻ. കോടീശ്വർ സിംഗ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു (2026 INSC 774).
പഞ്ചാബ് & ഹരിയാന ഹൈക്കോടതിയുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് 2025 നവംബറിൽ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഈ നിർണ്ണായക നടപടി. കേസിൽ ‘തർക്കവിഷയങ്ങൾ’ (Disputed facts) ഉള്ളതിനാൽ റിട്ട് ഹർജി നിലനിൽക്കില്ലെന്നും, പരാതിക്കാർ സിവിൽ കോടതിയെ സമീപിക്കണമെന്നുമായിരുന്നു ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ മുൻ ഉത്തരവ്.
19 വർഷത്തെ കാലതാമസം: നീതി നിഷേധിക്കാൻ കഴിയില്ല
“2007-ൽ നടന്ന സംഭവത്തിൽ 2010-ൽ റിട്ട് ഹർജി ഫയൽ ചെയ്യുകയും 2019-ൽ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തതാണ്. എന്നാൽ 2025-ൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഈ ഹർജി തള്ളി സിവിൽ കോടതിയിലേക്ക് അയക്കുമ്പോൾ, ഇത്രയും വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പരാതിക്കാർ എവിടെപ്പോകും? അവർ പൂർണ്ണമായും നിരാശരാക്കപ്പെടും,” എന്ന് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ വിധിന്യായത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി. ഇത്രയും ദീർഘകാലത്തെ കാലതാമസം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ കേസ് സിവിൽ കോടതിയിലേക്ക് അയക്കുന്നത് അനീതിയാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
2007 സെപ്റ്റംബർ 21-നാണ് വിജയ് കുമാറിന് തെരുവ് കാളയുടെ കുത്തേറ്റത്. തലയ്ക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ അദ്ദേഹം ചികിത്സയിലിരിക്കെ മരണമടഞ്ഞു. സംഭവത്തിൽ പൊലീസിൽ ഡി.ഡി.ആർ (DDR) രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ദുരന്തത്തിന് ഇരയായ കുടുംബം ആദ്യം ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറെ സമീപിച്ചെങ്കിലും ‘നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ പ്രത്യേക ഫണ്ടില്ല’ എന്ന് പറഞ്ഞ് അപേക്ഷ നിരസിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനെ തുടർന്നാണ് വിജയ് കുമാറിന്റെ ഭാര്യ നിഷ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
2019 മേയിൽ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് മോട്ടോർ വാഹന നിയമത്തിലെ (MVA) തത്വങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി 29.32 ലക്ഷം രൂപ 6% പലിശയോടെ നഷ്ടപരിഹാരം വിധിച്ചുവെങ്കിലും, മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിൽ നൽകിയ അപ്പീലിൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഇത് റദ്ദാക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനെതിരെയാണ് നിഷ സുപ്രീം കോടതിയിലെത്തിയത്.
കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കായി സുപ്രീം കോടതിയുടെ 5 പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ
(സുപ്രീം കോടതി വിധിന്യായം ഖണ്ഡിക 26 അനുസരിച്ച്)
- നിയമങ്ങൾ നടപ്പാക്കുക: കന്നുകാലി സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലവിലുള്ള എല്ലാ സംസ്ഥാന നിയമങ്ങളും അടിയന്തരമായി പൂർണ്ണ അർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുക.
- നഷ്ടപരിഹാര സംവിധാനം: തെരുവ് മൃഗങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന കാൽനട/വാഹന അപകടങ്ങളിലെ ഇരകൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം ഉറപ്പാക്കാൻ ചട്ടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക.
- നിർബന്ധിത ടാഗിംഗ് (Tagging): രാജ്യത്തെ എല്ലാ കന്നുകാലികൾക്കും ഇയർ ടാഗിംഗ് നിർബന്ധമാക്കുക. ഇത് മൃഗങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥത തിരിച്ചറിയാനും പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പുകൾ നിരീക്ഷിക്കാനും സഹായിക്കും.
- ഉടമസ്ഥരുടെ ബാധ്യത: സാമ്പത്തിക പ്രയോജനം നിലയ്ക്കുമ്പോൾ മൃഗങ്ങളെ തെരുവിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ഉടമകൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കുക. അവയെ അംഗീകൃത ഷെൽട്ടറുകളിലേക്ക് സുരക്ഷിതമായി മാറ്റുകയും റെക്കോർഡുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം.
- നോഡൽ ഓഫീസർമാർ: ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനായി തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലും കോർപ്പറേഷനുകളിലും പ്രത്യേക ‘നോഡൽ ഓഫീസർമാരെ’ നിയമിക്കുക.
സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഈ വിധിന്യായത്തിന്റെ പകർപ്പ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാർക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർമാർക്കും ലീഗൽ സർവീസ് അതോറിറ്റികൾക്കും അടിയന്തര നടപടികൾക്കായി അയച്ചുകൊടുക്കാനും കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
മൃഗാക്രമണ മരണങ്ങൾ: സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ
2019-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ 203.31 ലക്ഷം തെരുവ് നായകളും കന്നുകാലികളുമുണ്ട്. 2018-2020 കാലയളവിൽ മൃഗങ്ങളുടെ ആക്രമണത്തിൽ ജീവൻ പൊലിഞ്ഞവരുടെ സംസ്ഥാന തിരിച്ചുള്ള കണക്കുകൾ സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ പരാമർശിക്കുന്നു:
| സംസ്ഥാനം | 2018 | 2019 | 2020 |
|---|---|---|---|
| മഹാരാഷ്ട്ര | 150 | 180 | 163 |
| ഉത്തർപ്രദേശ് | 138 | 169 | 162 |
| മധ്യപ്രദേശ് | 78 | 102 | 103 |
| തമിഴ്നാട് | 60 | 80 | 112 |
| പഞ്ചാബ് | 16 | 34 | 42 |
| ആകെ (ഇന്ത്യ) | 1130 | 1425 | 1305 |
അവലംബം: പാർലമെന്റ് രേഖകളും സുപ്രീം കോടതി വിധിപ്പകർപ്പും.
ഭരണഘടനയും ജീവികളോടുള്ള അനുകമ്പയും
ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 48 പ്രകാരം കൃഷിയും മൃഗസംരക്ഷണവും ശാസ്ത്രീയമായി സംഘടിപ്പിക്കാൻ സർക്കാരിന് കടമയുണ്ട്. കൂടാതെ ആർട്ടിക്കിൾ 51-A(g) പ്രകാരം ജീവികളോട് അനുകമ്പ കാണിക്കുക എന്നത് ഓരോ പൗരന്റെയും മൗലിക കടമയാണെന്ന് വിധിന്യായത്തിൽ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ വി. മിർസാപൂർ മോട്ടി ഖുറേശി കേസ് (2005) പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട്, മൃഗങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും മനുഷ്യ ജീവന്റെ സുരക്ഷയും പരസ്പര പൂരകങ്ങളായി കാണണമെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
തെരുവിലെ അപകടങ്ങളും പൗരന്റെ അവകാശവും
തെരുവിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന കന്നുകാലികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അപകടങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ഒരുപോലെ വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. ഉപയോഗശൂന്യമാകുമ്പോൾ മൃഗങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ഉടമസ്ഥരുടെ സ്വാർത്ഥതയും, തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വീഴ്ചയുമാണ് ഇതിന് കാരണം. സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഈ വിധി പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷിതമായി സഞ്ചരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ നിർണ്ണായക നാഴികക്കല്ലാണ്.