ന്യൂഡൽഹി: 1996 മേയ് 22-ന് രാജസ്ഥാനിലെ സംലേരിക്ക് സമീപം രാജസ്ഥാൻ റോഡ്‌വേസ് ബസ്സിൽ 14 നിരപരാധികളുടെ മരണത്തിനും 37 പേരുടെ ഗുരുതര പരിക്കിനും ഇടയാക്കിയ ദാരുണമായ ബോംബ് സ്ഫോടനക്കേസിൽ വിചാരണക്കോടതി വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച ഒന്നാം പ്രതി ഡോ. അബ്ദുൾ ഹമീദിന്റെ വധശിക്ഷ സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി.

പ്രതിക്ക് കേസ് വിചാരണവേളയിൽ ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ (Legal Counsel) സേവനം ലഭ്യമാക്കിയില്ലെന്ന ഗുരുതരമായ ഭരണഘടനാ വീഴ്ച ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ്, ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീം കോടതി മൂന്നംഗ ബെഞ്ചിന്റെ ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവ്.

ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന ‘Fair Trial’: ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 21, 22 എന്നിവ പ്രകാരം ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും ന്യായമായ വിചാരണ ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്ന് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. മരണശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്നത്ര ഗുരുതരമായ ഒരു കേസിൽ, പ്രതി സ്വന്തമായി സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കേണ്ടി വന്നതും അഭിഭാഷക സഹായം ഇല്ലാതിരുന്നതും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് തന്നെ കനത്ത ആഘാതമാണെന്ന് വിധിന്യായത്തിൽ ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പ്രത്യേക കോടതിയിൽ പുനർവിചാരണ: 29 വർഷമായി തടവിൽ കഴിയുന്ന ഡോ. അബ്ദുൾ ഹമീദിന് എതിരെ ജയ്പൂരിലെ പ്രത്യേക സെഷൻസ് കോടതിയിൽ പുനർവിചാരണ (De-Novo Trial) നടത്താൻ സുപ്രീം കോടതി രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി ആക്ടിംഗ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കണം.

“എത്രതന്നെ ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമാണെങ്കിലും, ഭരണഘടനാപരമായ വിചാരണ നടപടികൾ പാലിക്കപ്പെടാതെ ഒരാളെ ശിക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല. പ്രതിയുടെ മൗലികാവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.” — കോടതി വിധിയിൽ നിന്ന്.