നിയമ വാർത്ത
ഭാരതീയ ന്യായാധിപത്യത്തിന്റെയും നിയമ ലോകത്തിന്റെയും വിശ്വസ്ത വാർത്താ പത്രിക
നിയമസഹായമില്ലാതെ വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കി; 1996 സമ്ലേറ്റി ബസ് സ്ഫോടന കേസിൽ വധശിക്ഷാ പ്രതിക്ക് പുനർവിചാരണ അനുവദിച്ച് സുപ്രീം കോടതി
ന്യൂഡൽഹി: 14 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ 1996-ലെ പ്രശസ്തമായ സമ്ലേറ്റി ബസ് ബോംബ് സ്ഫോടന കേസിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാം പ്രതി ഡോ. അബ്ദുൾ ഹമീദിന്റെ ശിക്ഷയും ശിക്ഷാവിധിയും സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി. വധശിക്ഷ പോലെയുള്ള അതീവ ഗൗരവമുള്ള കേസുകളിൽ പ്രതിക്ക് അഭിഭാഷകന്റെ സേവനം ലഭ്യമാക്കാതെ വിചാരണ നടത്തിയത് ഭരണഘടനാപരമായ നീതിനിഷേധമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് മൂന്നംഗ ബെഞ്ചിന്റെ നിർണ്ണായക ഉത്തരവ്.
പ്രതിക്ക് സ്വന്തമായി വാദിക്കാൻ പ്രാപ്തിയില്ലാതിരുന്നിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന് സൗജന്യ നിയമസഹായം ഉറപ്പാക്കാൻ വിചാരണ കോടതി തയാറായില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. കേസിൽ ജയ്പൂരിലെ പ്രത്യേക കോടതിയിൽ ഒരു വർഷത്തിനകം വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു (De-novo trial).
“അതീവ ഗുരുതരമായ ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പ്രതിക്ക് നിയമപരമായ പ്രതിനിധാനമില്ലാതെ വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 21 നൽകുന്ന ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണ്.” – സുപ്രീം കോടതി
കേസിലെ മറ്റൊരു പ്രതിയായ പപ്പു എന്ന സലീമിനെ സുപ്രീം കോടതി പൂർണ്ണമായി കുറ്റവിമുക്തനാക്കി. മർദ്ദനത്തിലൂടെയും ഭീഷണയിലൂടെയും രേഖപ്പെടുത്തിയതും പിന്നീട് തിരുത്തിയതുമായ اعتراف മൊഴികൾ (confessions) മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരാളെ ശിക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. കേസിലെ മറ്റ് ആറ് പ്രതികളുടെ കുറ്റവിമുക്തത സുപ്രീം കോടതി ശരിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
ബി.പി.സി.എൽ., എച്ച്.പി.സി.എൽ. കമ്പനികൾക്ക് ₹16.68 കോടിയുടെ സർവീസ് ടാക്സ് നൽകാൻ ഉത്തരവ്
ബെഞ്ച്: ജസ്റ്റിസ് അരവിന്ദ് കുമാർ, ജസ്റ്റിസ് എൻ.വി. അഞ്ചാരിയ (ജൂലൈ 21)
മഹാനഗർ ഗ്യാസ് ലിമിറ്റഡിന് വേണ്ടി തങ്ങളുടെ ഔട്ട്ലെറ്റുകൾ വഴി സി.എൻ.ജി. വിതരണം ചെയ്ത ബി.പി.സി.എൽ., എച്ച്.പി.സി.എൽ. കമ്പനികൾ ‘ബിസിനസ് ഓക്സിലറി സർവീസ്’ നടത്തുന്ന കമ്മീഷൻ ഏജന്റുമാരായാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. സ്വതന്ത്രമായി വാങ്ങി ചില്ലറ വിൽപ്പന നടത്തുന്നവരെന്ന വാദം തള്ളി, 16.68 കോടി രൂപയുടെ സർവീസ് ടാക്സ് ആവശ്യപ്പെട്ട കസ്റ്റംസ് ഉത്തരവ് കോടതി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
വാട്ടർ ബോട്ടിലോ ബാഗോ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ NDPS സെക്ഷൻ 50 ബാധകമല്ല
ബെഞ്ച്: ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് എൻ. കോടീശ്വർ സിംഗ് (ജൂലൈ 21)
ലഹരിമരുന്ന് കേസുകളിൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെയോ ഗസറ്റഡ് ഓഫീസറുടെയോ സാന്നിധ്യത്തിൽ വ്യക്തിഗത പരിശോധന നടത്തണമെന്ന എൻ.ഡി.പി.എസ്. ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 50 നിർബന്ധം, ശരീരപരിശോധനയ്ക്ക് മാത്രമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. വാട്ടർ ബോട്ടിൽ, ബാഗ്, കണ്ടെയ്നർ തുടങ്ങിയവയിൽ നിന്ന് മയക്കുമരുന്ന് കണ്ടെടുത്താൽ ഈ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കില്ല.
കൊലപാതകം ‘ഗുരുതര കുറ്റം’ (Heinous Offence) തന്നെ: സുപ്രീം കോടതി
ബെഞ്ച്: ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് ഉജ്ജ്വൽ ഭുയാൻ (ജൂലൈ 21)
ഐ.പി.സി. 302 പ്രകാരമുള്ള കൊലപാതകം ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 2(33) പ്രകാരം ‘ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമായി’ (Heinous Offence) കണക്കാക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. കുറഞ്ഞ ശിക്ഷയായി ജീവപര്യന്തം തടവ് അനുശാസിക്കുന്നതിനാൽ കുട്ടികൾ പ്രതിയാകുന്ന കേസുകളിൽ ഇതൊരു സാധാരണ കുറ്റമായി ലളിതവൽക്കരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
CRPF ഉദ്യോഗസ്ഥനോട് അനാസ്ഥ: സ്ഥാനക്കയറ്റവും ₹10 ലക്ഷം നഷ്ടപരിഹാരവും
ബെഞ്ച്: ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ (ജൂലൈ 21)
ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ തുടർച്ചയായി അവഗണിച്ച് യോഗ്യനായ സി.ആർ.പി.എഫ്. ഉദ്യോഗസ്ഥന് സ്ഥാനക്കയറ്റം നിഷേധിച്ച അധികൃതരുടെ നടപടിയെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ച സുപ്രീം കോടതി. കേസ് കൊടുത്ത് നീണ്ട നിയമപോരാട്ടം നടത്തേണ്ടി വന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന് പ്രൊമോഷനും 10 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും നൽകാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
⚖️ ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടവും തട്ടിപ്പു കേസുകളും പ്രത്യേക റിപ്പോർട്ട്
സൈബർ തട്ടിപ്പുകളുടെ രീതി ഒന്നായാലും എഫ്.ഐ.ആറുകൾ ഒന്നാക്കാനാകില്ല (2026 INSC 740)
ബെഞ്ച്: ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് അഗസ്റ്റിൻ ജോർജ് മസിഹ് (24 ജൂലൈ 2026)
രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നടന്ന വെവ്വേറെ സൈബർ തട്ടിപ്പ് കേസുകളിലെ എഫ്.ഐ.ആറുകൾ ഒരുമിച്ച് അന്വേഷിക്കണമെന്ന ഹർജി സുപ്രീം കോടതി തള്ളി. തട്ടിപ്പ് തുക ഒരേ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്കാണ് പോയതെന്നോ, തട്ടിപ്പിന്റെ രീതി (Modus Operandi) ഒന്നാണെന്നോ ഉള്ള കാരണം കൊണ്ട് മാത്രം വ്യത്യസ്ത ഇരകളുള്ള കേസുകൾ ഒരേ കുറ്റകൃത്യമായി കാണാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഹർജിയിലെ അച്ചടിപ്പിശക് വ്യാജ തെളിവല്ല; സെക്ഷൻ 340 നടപടി പാടില്ല (2026 INSC 724)
ബെഞ്ച്: ജസ്റ്റിസ് ഉജ്ജ്വൽ ഭുയാൻ, ജസ്റ്റിസ് അതുൽ എസ്. ചന്ദുർക്കർ (21 ജൂലൈ 2026)
ഹർജികളിലോ അപ്പീലുകളിലോ സംഭവിക്കുന്ന സ്വാഭാവികമായ അച്ചടിപ്പിശകുകളോ അബദ്ധങ്ങളോ കോടതിയെ വഞ്ചിക്കാനുള്ള വ്യാജ മൊഴിയായി (False statement) കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. മനഃപൂർവം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ വ്യാജരേഖ ചമച്ചതാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ സി.ആർ.പി.സി. 340 പ്രകാരം കേസെടുക്കാൻ പാടുള്ളൂവെന്ന് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
നീതി വൈകരുത്, നിഷേധിക്കപ്പെടരുത്
ഈ വാരത്തിലെ സുപ്രീം കോടതി വിധികൾ പരിശോധിച്ചാൽ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ കോടതി കാണിച്ച ജാഗ്രത പ്രകടമാണ്. 1996 ലെ സ്ഫോടനക്കേസിൽ പ്രതിക്ക് സൗജന്യ നിയമസഹായം ലഭിച്ചില്ലെന്ന കാരണത്താൽ പുനർവിചാരണയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടത് ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ സുതാര്യതയ്ക്ക് ഉദാഹരണമാണ്.
മറ്റു പ്രധാന ഉത്തരവുകൾ
-
ടെലികോം നിയമം
ട്രായ്ക്ക് (TRAI) നോട്ടീസ് അയക്കാനും പരാതിപ്പെടാനും അധികാരമുണ്ട്
കേബിൾ ടി.വി. സിഗ്നലുകൾ വിച്ഛേദിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മൾട്ടി സിസ്റ്റം ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകാൻ TRAI ക്ക് അധികാരമുണ്ട്. (2026 INSC 742)
-
ഫെറ നിയമം
സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡ് ബാങ്കിനെതിരായ 23 വർഷത്തെ കേസ് തള്ളി
FERA നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 61(2) പ്രകാരമുള്ള നിയമാനുസൃത നോട്ടീസ് നൽകിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ കേസ് സ്വീകരിച്ച മജിസ്ട്രേറ്റ് നടപടി റദ്ദാക്കി. (2026 INSC 727)
-
സ്റ്റാമ്പ് ആക്ട്
ഖനനത്തിലെ സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന റോയൽറ്റി അടിസ്ഥാനമാക്കി
ഖനനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപ് കൃത്യമായ മൂല്യം നിശ്ചയിക്കാനാകാത്തതിനാൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന റോയൽറ്റി (Anticipated Royalty) പ്രകാരം സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി ഈടാക്കാം. (2026 INSC 738)
-
സിവിൽ & വാഹനം
വാഹനം ഉൾപ്പെട്ടു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം മോട്ടോർ വാഹന നിയമം ബാധകമാകില്ല
ഒരാളുടെ മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവ വികാസങ്ങളിൽ വാഹനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഇൻഷുറൻസ് / MV Act നിയമങ്ങൾ ബാധകമല്ല. (2026 INSC 736)
-
കുടുംബ നിയമം
പരസ്പര സമ്മതപ്രകാരമുള്ള ഒത്തുതീർപ്പ് വിധി തിരുത്താനാകില്ല
കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിന് തുക നൽകി പൂർത്തിയാക്കിയ ഒത്തുതീർപ്പ് ഹർജി പിന്നീട് എക്സിക്യൂഷൻ ഘട്ടത്തിൽ മാറ്റിയെഴുതാൻ ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ല. (2026 INSC 731)
-
ഇൻഷുറൻസ്
അതിർത്തി കടന്നുള്ള വാഹന അപകട ഇൻഷുറൻസിന് ഏകീകൃത മാർഗ്ഗരേഖ വേണം
അന്യരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വാഹനങ്ങൾ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടാൽ ഇൻഷുറൻസ് ഉറപ്പാക്കാൻ IRDAI മാസ്റ്റർ സർക്കുലർ ഇറക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശം. (2026 INSC 722)
📋 ന്യൂട്രൽ സൈറ്റേഷൻ ഇൻഡക്സ് (2026)
| Citation | വിഷയം |
|---|---|
| 2026 INSC 720 | ബലാത്സംഗ കേസിൽ ശിക്ഷ ഇളവ് |
| 2026 INSC 723 | BPCL/HPCL സർവീസ് ടാക്സ് |
| 2026 INSC 725 | CRPF ഓഫീസർ സ്ഥാനക്കയറ്റം |
| 2026 INSC 728 | JJ Act – കൊലപാതകം |
| 2026 INSC 734 | 1996 ബസ് സ്ഫോടനം പുനർവിചാരണ |
| 2026 INSC 737 | MHADA പുനർവികസനം |
| 2026 INSC 741 | UP ITI ഇൻസ്ട്രക്ടർ റിക്രൂട്ട്മെന്റ് |