കൊച്ചി: ഐ.ടി മേഖലയിലെ തൊഴിൽ സുരക്ഷിതത്വത്തിലും ജീവനക്കാരുടെ അവകാശങ്ങളിലും നിർണ്ണായക വഴിത്തിരിവാകുന്ന വിധിന്യായവുമായി കേരള ഹൈക്കോടതി. തിരുവനന്തപുരം ടെക്നോപാർക്കിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ‘ഡാറ്റാവെയർ ഡിസൈൻ ലാബ്സ് (പി) ലിമിറ്റഡ്’ എന്ന പ്രമുഖ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനിയിലെ ജീവനക്കാർ നൽകിയ ഹരജിയിലാണ് ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവ്.

സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയർമാരായി ജോലി ചെയ്യുന്നവരെ 1947-ലെ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ആക്ട് (Industrial Disputes Act) സെക്ഷൻ 2(s) പ്രകാരം ‘തൊഴിലാളി’ (Workman) എന്ന നിർവ്വചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് എം.എ. അബ്ദുൾ ഹക്കീം വ്യക്തമാക്കി. അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് അല്ലെങ്കിൽ മാനേജീരിയൽ തസ്തികയിലല്ലാതെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഐ.ടി ബിരുദധാരികൾക്ക് തൊഴിൽ നിയമങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ പരിരക്ഷ ലഭ്യമാണെന്ന് കോടതി അടിവരയിട്ടു.

ഹൈക്കോടതി വിധിന്യായം (2026:KER:56064)
“കേവലം എൻജിനീയറിംഗ് ബിരുദമുള്ളതുകൊണ്ടോ ഹൈടെക് ജോലി ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടോ ഒരാൾ തൊഴിലാളി അല്ലാതാകുന്നില്ല.”
ചിത്രം: പ്രതീകാത്മകം

ഹൈക്കോടതിയിൽ ഡാറ്റാവെയർ കമ്പനിക്കെതിരെ ബിന്ദു ഒ. ഉൾപ്പെടെയുള്ള 11 എൻജിനീയർമാർ നൽകിയ റിട്ട് ഹരജിയിലാണ് വിധി.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലവും തർക്കവും

2000 ഡിസംബറിലാണ് ബിന്ദു ഒ., ഗോപകുമാർ കെ., ജേക്കബ് ചെറിയാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബി.ടെക്, എം.സി.എ ബിരുദധാരികളായ 14 പേരെ ഡാറ്റാവെയർ ഡിസൈൻ ലാബ്സ് ജൂനിയർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയർമാരായി നിയമിക്കുന്നത്. നിയമന സമയത്ത് ഓരോ ജീവനക്കാരനിൽ നിന്നും 2,00,000 രൂപ സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റായും 62,500 രൂപ പരിശീലന ഫീസായും മാനേജ്‌മെന്റ് ഈടാക്കിയിരുന്നു.

36 മാസത്തെ ഗ്യാരണ്ടി കാലാവധിക്ക് ശേഷം ഈ തുക തിരികെ നൽകുമെന്നായിരുന്നു വ്യവസ്ഥ. എന്നാൽ 2001 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ ശമ്പള വിതരണം ക്രമരഹിതമാവുകയും 2002 ഡിസംബറിന് ശേഷം ശമ്പളം തീർത്തും മുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 2003 നവംബർ വരെ ജോലി ചെയ്തതായി ജീവനക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയപ്പോൾ, 2002 ഡിസംബറിൽ കമ്പനി പൂട്ടിയെന്ന വാദമാണ് മാനേജ്‌മെന്റ് ഉയർത്തിയത്.

തുടർന്ന് ജീവനക്കാർ കൊല്ലം ലേബർ കോർട്ടിനെ സമീപിച്ച് 33-C(2) വകുപ്പ് പ്രകാരം ക്ലെയിം ഹരജികൾ ഫയൽ ചെയ്തു. ലേബർ കോർട്ട് ജീവനക്കാർക്ക് അനുകൂലമായി ഉത്തരവിട്ടെങ്കിലും സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റിന്റെ പലിശ നിരസിച്ചിരുന്നു. ഇതേത്തുടർന്നാണ് ജീവനക്കാരും മാനേജ്‌മെന്റും വെവ്വേറെ റിട്ട് ഹരജികളുമായി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

കോടതി പരിഗണിച്ച 3 പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ

ചോദ്യം 1: സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എൻജിനീയർമാർ ‘തൊഴിലാളി’യാണോ?

ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തൽ: അതെ. ജീവനക്കാർ ക്രിയേറ്റീവ് ആയ ഭരണപരമായ ജോലി മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്ന് തെളിയിക്കാൻ മാനേജ്‌മെന്റിന് സാധിച്ചില്ല. ആറ് മാസത്തെ പരിശീലനത്തിന് ശേഷമാണ് നിയമനം നൽകിയത്. അതിനാൽ ഇവർ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 2(s) പ്രകാരം ‘തൊഴിലാളി’ തന്നെയാണ്.

ചോദ്യം 2: സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റിന് പലിശ ലഭിക്കുമോ?

ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തൽ: അതെ. 36 മാസത്തെ കാലാവധി കഴിഞ്ഞ് 30 ദിവസത്തിനകം തുക മടക്കി നൽകേണ്ടതായിരുന്നു. കമ്പനി അനധികൃതമായി തുക പിടിച്ചുവെച്ചതിനാൽ സ്വാഭാവിക നീതിപൂർവ്വമായ തത്വം (Equity) അനുസരിച്ച് 9% വാർഷിക പലിശ നൽകാൻ ജീവനക്കാർക്ക് അർഹതയുണ്ട്.

ചോദ്യം 3: സ്ഥാപനം പൂട്ടിപ്പോയെന്ന മാനേജ്‌മെന്റ് വാദം നിലനിൽക്കുമോ?

ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തൽ: ഇല്ല. 2002 ഡിസംബറിൽ സ്ഥാപനം പൂട്ടിയെന്നതിന് രേഖാമൂലമുള്ള ഒരു തെളിവും ഹാജരാക്കാൻ കമ്പനിക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. അതിനാൽ ലേബർ കോർട്ട് ഉത്തരവിട്ട കുടിശ്ശിക ശമ്പളം നൽകാൻ കമ്പനി ബാധ്യസ്ഥരാണ്.

അന്തിമ വിധിന്യായം

മാനേജ്‌മെന്റ് നൽകിയ ഹരജി (WP(C) 17521/2008) ഹൈക്കോടതി പൂർണ്ണമായി തള്ളി. ജീവനക്കാരുടെ ഹരജി (WP(C) 693/2009) ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചുകൊണ്ട്, ലേബർ കോർട്ടിന്റെ ഉത്തരവ് ഭേദഗതി ചെയ്തു. ഓരോ ജീവനക്കാരന്റെയും 2,00,000 രൂപ സെക്യൂരിറ്റി ഡെപ്പോസിറ്റിന് 19.01.2004 മുതൽ 01.07.2007 വരെയുള്ള കാലയളവിലേക്ക് 9% വാർഷിക പലിശ നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ടു.