ന്യൂഡൽഹി: സ്വന്തം സമ്പാദ്യത്തിൽ നിന്ന് ഭർത്താവ് രണ്ടു ഭാര്യമാരുടെ പേരിലായി വാങ്ങിയ വസ്തു ഭർത്താവിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാത്രം സ്വത്തായി കണക്കാക്കി പിന്തുടർച്ചാവകാശം നിശ്ചയിക്കാനാകില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രൈസ്തവ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം (Indian Succession Act, 1925) സെക്ഷൻ 33 പ്രകാരം വസ്തു മുഴുവനായി ഭർത്താവിന്റെ സ്വത്തായി കണ്ട് വിഭജനം നടത്തിയ ചത്തീസ്ഗഢ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നടപടി നിയമപരമായി നിലനില്ക്കുന്നതല്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് നോങ്മെയ്കാപം കോട്ടീശ്വർ സിങ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു. (ശകുന്തളയും മറ്റുള്ളവരും എതിർഭാഗം റോബർട്ട് ആന്റണിയും മറ്റുള്ളവരും – 2026 INSC 765).

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

ബിലാസ്പൂരിലെ മാത്തൂസ് ആന്റണി എന്നയാൾ 1959-ൽ 300 രൂപ വിലകൊടുത്ത് 1776 ചതുരശ്ര അടി (0.04 ഏക്കർ) സ്ഥലം തന്റെ രണ്ട് ഭാര്യമാരായ ഫിലോമിനയുടെയും ശ്യാമ ഭായിയുടെയും പേരിൽ വാങ്ങി. ആന്റണിക്ക് ആദ്യ ഭാര്യ ഫിലോമിനയിൽ മൂന്ന് മക്കളും (റോബർട്ട്, ഫ്രാൻസീന, അഞ്ചലീന – വാദികൾ), രണ്ടാം ഭാര്യ ശ്യാമ ഭായിയിൽ ഒരു മകനും (ജോൺ ആന്റണി) ഉണ്ടായിരുുന്നു.

1985-ൽ ആദ്യ ഭാര്യ ഫിലോമിനയും ശ്യാമ ഭായിയുടെ മകൻ ജോണും അന്തരിച്ചു. തുടർന്ന് 1991-ൽ മാത്തൂസ് ആന്റണിയും 2000-ൽ രണ്ടാം ഭാര്യ ശ്യാമ ഭായിയും മരണപ്പെട്ടു. 2002 ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് ശ്യാമ ഭായിയുടെ മകൻ ജോണിന്റെ അവകാശികളായ പ്രതികൾ (ശകുന്തളയും മക്കളും) ആകെ സ്വത്തിന്റെ പകുതി ഭാഗം (888 ചതുരശ്ര അടി) മറിയം ആന്റണി എന്ന ആറാം പ്രതിക്ക് വില്പന നടത്തി. ഇത് ചോദ്യം ചെയ്താണ് ആദ്യ ഭാര്യയിലെ മക്കൾ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

മൂന്ന് കോടതികളിലെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത വിധികൾ!

ഈ കേസിൽ കീഴ്ക്കോടതികളും ഹൈക്കോടതിയും തികച്ചും വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകളാണ് സ്വീകരിച്ചത്:

• ട്രയൽ കോടതി (ബിലാസ്പൂർ സിവിൽ ജഡ്ജ്): വസ്തു കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്താണെന്നും അനുമതിയില്ലാതെ നടത്തിയ വില്പനാധാരം അസാധുവാണെന്നും വിധിച്ച് വാദികൾക്ക് 1/4 വിഹിതം നൽകി.
• ഒന്നാം അപ്പീൽ കോടതി (ADJ ബിലാസ്പൂർ): ആന്റണി സ്വന്തം പണത്തിന് വാങ്ങിയതാണെങ്കിലും രണ്ട് ഭാര്യമാരുടെയും പേരിലായതിനാൽ ഇരുവർക്കും പകുതി വീതം (1/2) അവകാശമുണ്ടെന്ന് വിധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ശ്യാമ ഭായിയുടെ ഭാഗം വിറ്റത് സാധുവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.
• ചത്തീസ്ഗഢ് ഹൈക്കോടതി: ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം സെക്ഷൻ 33 പ്രകാരം മാത്തൂസ് ആന്റണിയുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാർക്കും കൂടി 1/3 പങ്കും, നേരിട്ടുള്ള അവകാശികളായ ഫിലോമിനയുടെ മക്കൾക്ക് 2/3 പങ്കും ലഭിക്കുമെന്ന് വിധിച്ച് അപ്പീൽ ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ സുപ്രധാന കണ്ടെത്തലുകൾ

ഹൈക്കോടതി വിധി തള്ളിക്കൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ പ്രധാന നിയമ തത്വങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

ബെനാമി നിയമവും രണ്ടാമത്തെ വിവാഹവും

ഭാര്യമാരുടെ പേരിൽ ആന്റണി പണം മുടക്കി വസ്തു വാങ്ങിയത് ബെനാമി ഇടപാടാണോ എന്ന ചോദ്യത്തിൽ, വള്ളിയമ്മാൾ വി. സുബ്രഹ്മണ്യം (2004) വിധി പരാമർശിച്ച സുപ്രീം കോടതി, ഭാര്യമാരോടുള്ള സ്നേഹവും കരുതലും കൊണ്ടാണ് ആന്റണി അവരുടെ പേരിൽ വസ്തു വാങ്ങിയതെന്ന് വ്യക്തമാണെന്നും ഇത് ബെനാമി നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി. ശ്യാമ ഭായിയുടെ വിവാഹ പദവി കക്ഷികൾ തമ്മിൽ തർക്കമില്ലാത്ത കാര്യമാണെന്നും കോടതി കൂട്ടിമുട്ടിച്ചു.