ന്യൂഡൽഹി (സ്വന്തം പ്രതിനിധി): വിചാരണ പൂർത്തിയാകാതെ ഒമ്പത് വർഷവും രണ്ട് മാസവും തടവിൽ കഴിഞ്ഞ കേസിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണ്ണായക ഇടപെടൽ. വിചാരണ പൂർത്തിയാകാതെ ഇത്രയും നീണ്ട കാലയളവ് ഒരാളെ തടങ്കലിൽ വെയ്ക്കുന്നത് “ജുഡീഷ്യൽ മനസ്സാക്ഷിയെ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണെന്ന്” പരമോന്നത കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ജമ്മു കാശ്മീർ സ്വദേശിയായ ലിയാക്കത് അലി സമർപ്പിച്ച റിട്ട് ഹർജിയിലാണ് (Writ Petition Crl. No. 99/2026) ജസ്റ്റിസ് എം.എം. സുന്ദരേശ്, ജസ്റ്റിസ് പ്രസന്ന ബി. വരാലെ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റെ സുപ്രധാന ഉത്തരവ്.

ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 32 പ്രകാരം ലഭിച്ചിട്ടുള്ള സവിശേഷ അധികാരം വിനിയോഗിച്ചാണ് പരമോന്നത കോടതി പ്രതിക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ചത്. വിചാരണക്കോടതി ആവശ്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ ചുമത്തി ലിയാക്കത് അലിയെ ഉടനടി ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടയക്കണമെന്ന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

മന്ദഗതിയിലുള്ള വിചാരണ; 30-ൽ 12 സാക്ഷികൾ മാത്രം

ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകർ കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച കണക്കുകൾ പ്രകാരം, കേസിൽ ആകെ 30 പ്രോസിക്യൂഷൻ സാക്ഷികളുള്ളതിൽ കേവലം 12 പേരെ മാത്രമാണ് ഇതുവരെ വിസ്തരിച്ചിട്ടുള്ളത്. 2024-ൽ പ്രതി നൽകിയ ജാമ്യാപേക്ഷ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിനുശേഷവും വിചാരണ നടപടികളിൽ കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കുറ്റം ആരോപിക്കപ്പെട്ട സമയത്ത് ഹർജിക്കാരൻ തികച്ചും പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത അല്ലെങ്കിൽ വളരെയധികം ചെറിയ പ്രായത്തിലുള്ള ആളായിരുന്നുവെന്ന് പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകർ വാദിച്ചു. കേസ് പൂർണ്ണമായും സാഹചര്യത്തെളിവുകളെ (Circumstantial Evidence) ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്. കുറ്റം തെളിയുന്നതുവരെ ഒരാളെ നിരപരാധിയായി കരുതണമെന്ന തത്വവും “ജാമ്യം നിയമവും ജയിൽ അപവാദവുമാണ്” (Bail is the rule and jail is exception) എന്ന സുപ്രധാന തത്വവും ഇവിടെ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി ഹർജിക്കാരൻ വാദിച്ചു.

സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വാദങ്ങൾ തള്ളി കോടതി

അതേസമയം, ജമ്മു കാശ്മീർ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനു വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകൻ ജാമ്യാപേക്ഷയെ എതിർത്തു. രൺബീർ പീനൽ കോഡ് (RPC) സെക്ഷൻ 302 (കൊലപാതകം), 382 (ചോരണം/കവർച്ച നടത്തി പരുക്കേൽപ്പിക്കൽ), 201 (തെളിവ് നശിപ്പിക്കൽ), 34 എന്നിവ പ്രകാരമുള്ള ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ് പ്രതിക്കെതിരെ ആരോപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്നും, വിചാരണക്കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ പ്രതിക്ക് അവസരമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദിച്ചു.

എന്നാൽ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഈ വാദം സുപ്രീം കോടതി തള്ളി. സാധാരണഗതിയിൽ ഇത്തരമൊരു ഹർജി സ്വീകരിക്കാറില്ലെങ്കിലും, വിചാരണയിലെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കാലതാമസവും നീണ്ട തടവുശിക്ഷയും കോടതിയുടെ മനസ്സാക്ഷിയെ അത്യധികം തളർത്തുന്നുവെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

“പ്രതി തടവിൽ കഴിയുമ്പോൾ വിചാരണ നടപടികൾ അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കാൻ കോടതികൾക്കും പ്രോസിക്യൂഷൻ ഏജൻസിക്കും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ വിചാരണ ഇനിയും വർഷങ്ങളോളം നീളാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പ്രതിയുടെ തെറ്റുകൊണ്ടല്ല ഈ കാലതാമസം ഉണ്ടായത്.” — ജസ്റ്റിസ് എം.എം. സുന്ദരേശ് നിരീക്ഷിച്ചു.